Fertiği Çekmek

Sultan II. Abdülhamit’in büyük gayretleriyle inşa edilen Hicaz demir yolu yapımı, dönemin şartları gereği Alman bir firmaya ihale edilmişti. Demir yolu şantiyelerinde mühendislerden makasçılara kadar pek çok Alman görev yapıyordu.

O yıllarda bir istasyonda trenin hareket saati geldiğinde önce çanlar çalınır, yolcular yerlerini alır, her şey tamamlandığında ise Alman hareket memuru gür sesiyle bağırırdı: "Fertig!"

Almancada "Hazır!" veya "Tamam!" anlamına gelen bu kelime, Alman memurların ağzında "Fertiiiig!" şeklinde uzatılarak adeta bir melodiye dönüşmüştü. İstasyonlarda trenin buharlar çıkararak süzülüp gidişine defalarca şahit olan halk, bu yabancı kelimeyi kendi diline yakıştırdı.

Vatandaşın kulağında "Fertig" kelimesi zamanla "Fertiği çekti" şeklinde bir kalıba büründü. Başlarda sadece trenin istasyondan kalkıp gidişini tarif etmek için kullanılan bu ifade, zaman içinde anlam genişlemesine uğrayarak halkın günlük konuşmasına iyiden iyiye yerleşti.

Aslında o eski istasyonlarda yankılanan "Hazır!" komutunun Türkçedeki yankısı olan bu deyim, bugün birinin bir ortamdan ansızın kaçıp gitmesi durumunu özetleyen nükte dolu bir ifadeye dönüşmüştür.