Kırk Yıllık Kani, Hiç Olur mu Yani?

“Kırk Yıllık Kani, Olur mu Yani” deyimi, uzun süre belli bir üslup ve karakterle yaşamış insanların birdenbire değişmesinin ne kadar zor olduğunu anlatmak için söylenir. Hikâyesi ise 18. yüzyılın meşhur Divan şairi ve devlet adamı Tokatlı Ebubekir Kani Efendi’ye dayanır.

Kani Efendi, Silistre’de görev yaptığı sırada gönlünü genç ve güzel bir Rum kızına kaptırır. Kani Efendi elli yaşına merdiven dayamış olsa da kız da ona karşı boş değildir. Ancak bir engel vardır: Kız, koyu dindar bir papaz ailesinin ferdidir.

Kani Efendi kızı ailesinden istetir ama "asla olmaz" cevabını alır. Sonunda kızın aklına bir çare gelir; eğer Kani Efendi din değiştirip Hristiyan olursa evlenmelerine izin verilecektir. Bir gün kızın babası olan papaz, Kani Efendi’yi yanına çağırır ve şartını açıkça söyler: "Kani Bey, bir şartla kızımı sana vereceğim; hemen şimdi dinini değiştirip Hristiyan olursan!.."

Bu teklif karşısında Kani Efendi’nin zihninde şimşekler çakar. O yörelerde Hristiyanlar arasında çok yaygın olan "Yani" ismini de hatırlayarak, o tarihe geçen zekice cevabını verir:

"Yapmayın papaz efendi; kırk yıllık Kani, hiç olur mu Yani?!"