Metinde gereksiz sözcük, ek veya ifadelerin bulunmamasıdır. Cümleden çıkarıldığında anlamda daralma yaratmayan her unsur, duruluk ilkesine aykırıdır.
Duruluk Örnekleri
- Hatalı (Gereksiz Tekrar) Örnek:
“Kurumumuzun aldığı bu karar, henüz daha kesinleşmedi.”
(“Henüz” ve “daha” aynı anlamı verdiği için gereksizdir.) - Duru Anlatım:
“Kurumumuzun aldığı bu karar henüz kesinleşmedi.” - Örnek 2 – Hatalı:
“Bu proje tamamen ve tam anlamıyla başarılı bir şekilde sonuçlandı.” - Duru Anlatım:
“Bu proje başarılı bir şekilde sonuçlandı.” - Örnek 3 – Hatalı:
“Öğrenciler ders çalışırken aynı zamanda bir yandan da müzik dinliyorlardı.” - Duru Anlatım:
“Öğrenciler ders çalışırken müzik dinliyorlardı.” - Örnek 4 – Hatalı:
“Aslında gerçekte bu durumun nedeni aslında hava şartlarıydı.” - Duru Anlatım:
“Bu durumun nedeni hava şartlarıydı.”
Duruluk Nasıl Sağlanır?
- Cümleyi yazdıktan sonra “Bu kelimeyi çıkarsam anlam bozulur mu?” diye sorun.
- Aynı anlamı veren kelimeleri (henüz + daha, aslında + gerçekte vb.) kullanmayın.
- Gereksiz zarf ve sıfatları temizleyin.
- Kısa ve net cümleler kurun.
- “Tamamen, oldukça, çok fazla, bir şekilde” gibi dolgu kelimelerden kaçının.
Metinde Duruluk Nasıl Kontrol Edilir?
- Cümleyi yüksek sesle okuyun. Gereksiz kelimeler kulağa çarpıyor mu?
- Her kelimenin cümlede bir görevi var mı?
- Aynı şeyi daha kısa söyleme imkânı var mı?
| Hatalı (Gereksiz) | Duru Hali |
|---|---|
| Henüz daha kesinleşmedi. | Henüz kesinleşmedi. |
| Tamamen başarılı bir şekilde | Başarılı bir şekilde |
| Aslında gerçekte | Aslında / Gerçekte |
| Bir yandan da aynı zamanda | Aynı zamanda |
⚠️ Dikkat!
Duruluk, metni kuru ve yavan hâle getirmemelidir. Gereksiz kelimeleri çıkarın ama anlatımın akıcılığını ve etkisini de koruyun.
Duruluk, metni kuru ve yavan hâle getirmemelidir. Gereksiz kelimeleri çıkarın ama anlatımın akıcılığını ve etkisini de koruyun.
Özetle: Gereksiz sözcüklerden arındırılmış metinler hem daha profesyonel durur hem de okuyucuyu yormaz.