Gözlemci Bakış Açısı

Gözlemci Bakış Açısı Örnekleri

• Örnek 1
  Bu Marangoz Ahmet Amca da eskiden böyle somurtkan, ağzını bıçak açmaz biri değilmiş. Eli çok yatkın, yaptığı sandalyeleri nakış gibi işleyen, sesi ta dükkanın dışından duyulan cıvıl cıvıl bir adammış o zamanlar. İşte, nehrin kenarındaki o ahşap dükkanda çalışırken çırağı olan o genç delikanlı günün birinde birdenbire bırakıp gitmiş bunu. Neden gitmiş, nereye gitmiş bilmiyorum; bana işin bu yanını hiç anlatmadılar.
• Örnek 2
  Otobüs durağında benimle birlikte bekleyen üç kişi vardı. Yaşlı olan, sürekli kolundaki saatine bakıp derin nefesler alıyordu. Genç kız, kulaklıklarını takmış, ritim tutarak telefonuna bakıyordu. Diğer adam ise elindeki gazeteyi rüzgârdan etkilenmemeye çalışarak katlıyor, arada bir yola bakıp otobüsün gelip gelmediğini kontrol ediyordu. Hiçbirimiz konuşmuyorduk.
• Örnek 3
  Parktaki bankta iki çocuk oturuyordu. Büyük olan elindeki topu yere vurup duruyordu. Küçük olan ise kucağındaki oyuncağı sıkıca tutmuş, sessizce abisini izliyordu. Rüzgâr yaprakları savururken ikisi de hiç konuşmuyordu. Bir süre sonra büyük çocuk topu kardeşine uzattı.
• Örnek 4
  Sınıfta zil çaldıktan sonra herkes yerine oturdu. Öğretmen kapıdan girdi ve tahtaya doğru yürüdü. Öğrenciler defterlerini açtı. Arka sırada oturan bir öğrenci pencereden dışarı bakıyordu. Öğretmen tahtaya yazı yazmaya başladı. Sınıfta sadece kalem sesleri duyuluyordu.

Gözlemci Bakış Açısının Özellikleri

• Anlatıcı hikâyenin tamamen dışındadır.
• Sadece dışarıdan görülenleri ve duyulanları anlatır.
• Karakterlerin iç düşüncelerine girmez.
• Tamamen nesnel ve tarafsızdır.
• “Gördüğü gibi” anlatım vardır.

Metinde Gözlemci Bakış Açısı Nasıl Anlaşılır?

• Sadece davranışlar, hareketler ve diyaloglar anlatılıyorsa
• Karakterlerin iç dünyası (düşünce, duygu) verilmiyorsa
• Anlatıcı “gördüm, duydum, fark ettim” gibi ifadeler kullanıyorsa
• “X yaptı, Y baktı, Z yürüdü” tarzı cümleler hâkimse

Özetle: Gözlemci Bakış Açısı, olayları dışarıdan ve tarafsız bir şekilde aktaran nesnel bir anlatım türüdür. Özellikle gerçekçi hikâyelerde ve gözlem ağırlıklı metinlerde tercih edilir.