Tanık gösterme, yazarın savunduğu düşünceyi güçlendirmek ve okuyucuyu daha kolay ikna etmek için, o konuda yetkin ve toplum tarafından kabul görmüş bir kişinin sözünü doğrudan aktarma yöntemidir. Sadece kişinin adını anmak yetmez; mutlaka onun sözüne de yer verilmelidir. Bu yöntem, metne otorite ve güvenilirlik katar.
Tanık Gösterme Örnekleri
- Örnek 1
Mutluluğun yolu, insanın sahip olduklarının kıymetini bilmesinden geçer. Mevlana’nın şu sözü bu durumu çok güzel özetler: “Kardeşim, sen düşünceden ibaretsin. Geriye kalan et ve kemiksin. Gül düşünür gülistan olursun, diken düşünür dikenlik olursun.” - Örnek 2
Başarı, tesadüflerin değil, sistemli çalışmanın ürünüdür. Thomas Edison’un ünlü sözü bunu net bir şekilde ifade eder: “Deha, yüzde bir ilham ve yüzde doksan dokuz terdir.” Bu söz, yeteneğin tek başına yeterli olmadığını, asıl önemli olanın emek ve azim olduğunu vurgular. - Örnek 3
Okumak, insanın ufkunu genişletir ve karakterini geliştirir. H. Flechter’in şu sözü bu gerçeği çok güzel yansıtır: “Yetişen zekâları kitaplarla beslemeyen milletler, hüsrana mahkûmdur.” Gerçekten de kitap okuyan toplumlar, hem bilgi hem de düşünce bakımından daha ileridedir. - Örnek 4
Çevreye karşı duyarlı olmak, geleceğimize sahip çıkmaktır. Dostoyevski, doğaya karşı işlenen bir suçun öcü, insan adaletinden daha zorlu olur, demiştir. Bu söz, çevre sorunlarının çözümünün canlılar için ne kadar hayati olduğunu vurgular.
Metinde Tanık Gösterme Nasıl Bulunur?
Metinde tanık gösterme yapıldığını anlamak için şu ipuçlarına dikkat edin:
- “… der ki”, “… şöyle demiştir”, “…’nın şu sözü”, “… buna şöyle işaret eder” gibi ifadeler varsa
- Ünlü bir düşünür, bilim insanı, yazar veya liderin adı ve sözü birlikte geçiyorsa
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Amacı | Düşünceyi güçlendirmek ve ikna ediciliği artırmak |
| Kullanılan Yapı | Kişi adı + Söz + Açıklama |
| Etki | Metne otorite ve güvenilirlik katar |
⚠️ Dikkat!
• Alıntı yaptığınız sözü doğru ve eksiksiz aktarın.
• Kişinin sözünü bağlamından koparmayın.
• Çok fazla tanık gösterme metni sıkıcı hâle getirebilir. Ölçülü kullanın.
• Alıntı yaptığınız sözü doğru ve eksiksiz aktarın.
• Kişinin sözünü bağlamından koparmayın.
• Çok fazla tanık gösterme metni sıkıcı hâle getirebilir. Ölçülü kullanın.
Özetle: Tanık Gösterme, düşüncelerinizi güçlü isimlerin sözleriyle destekleyerek metninize inandırıcılık katan etkili bir yöntemdir. Özellikle deneme, makale ve fikir yazılarında sıkça kullanılır.