Tartışmacı Anlatım Örnekleri
- Örnek 1
“Sanatın yalnızca estetik bir zevk aracı olduğu ve toplumdan bağımsız bir ‘fildişi kulede’ üretilmesi gerektiği savunulur. Peki, toplumun acılarına, sevinçlerine ve değişim sancılarına sırtını dönen bir sanat, ne kadar yaşayabilir? Gerçek sanat, sadece seyredilmek için değil, insanı sarsmak ve ona yeni bir bilinç kazandırmak için vardır. Hayatın gerçeklerinden kopuk bir güzellik anlayışı, içi boş bir süsten ibarettir. Dolayısıyla sanatçının asıl görevi, toplumun aynası olmak değil, o aynadaki çatlakları onaracak gücü topluma göstermektir.” - Örnek 2
Günümüzde başarının sadece doğuştan gelen üstün yeteneklere bağlı olduğu yönünde genel bir kanı hâkimdir. Ancak bu düşünce, insanın iradesini ve emeğin gücünü hiçe saymaktadır. Yetenekli olup da disiplinsizlik yüzünden silinip giden nice zekâlara şahit olmadık mı? Başarıyı getiren asıl unsur, ‘deha’ değil, sarsılmaz bir kararlılıkla sürdürülen çalışma disiplinidir. Zekâ bir tohumdur; fakat bu tohumun bir çınara dönüşmesini sağlayan şey yetenek değil, sabırla dökülen alın teridir. - Örnek 3
Birçok kişi “Telefonlar çocuklara kesinlikle alınmamalı!” der. Oysa bu yaklaşımı biraz esnetmek gerekir. Çünkü telefon, günümüz şartlarında bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Önemli olan onu bilinçli kullanmaktır. Aileler çocuklarıyla birlikte ekran süresi kuralı koyar, eğitici uygulamalar seçer ve telefon kullanımını ders çalışma veya kitap okuma gibi olumlu davranışlarla ödüllendirirse telefon zararlı olmaktan çıkar ve faydalı bir araç hâline gelir. Bunlar yapılmadan, kontrolsüzce çocuklara verilen telefonlar felakete yol açabilir. - Örnek 4
“Okul üniforması özgürlüğü kısıtlar” görüşü sıkça dile getirilir. Ancak bu düşünce gerçeği yansıtmamaktadır. Okul üniforması, maddi durumu farklı olan öğrencileri eşit hâle getirir ve kıyafet yarışını önler. Böylece öğrenciler daha çok derse odaklanır. Ayrıca disiplin duygusunu geliştirir. Dolayısıyla üniforma, özgürlüğü kısıtlamak yerine sınıf ortamında eşitlik ve ciddiyet sağlar. - Örnek 5
Bazı insanlar “Spor salonuna gitmeye gerek yok, evde de spor yapılabilir” der. Ne var ki bu görüş pek gerçekçi değildir. Evde spor yaparken disiplin kolayca bozulur ve motivasyon düşer. Spor salonunda ise hem profesyonel aletler hem de aynı amaç için çaba gösteren diğer insanlar vardır. Bu ortam insanı daha düzenli ve etkili çalışmaya teşvik eder. Sonuç olarak spor salonu, sadece egzersiz yapılan yer değil, aynı zamanda disiplin ve motivasyon okuludur.
Tartışmacı Anlatım Nasıl Yazılır?
- Önce savunacağınız görüşü (tez) net bir şekilde belirtin.
- Karşıt görüşü (antitez) ortaya koyup çürütün.
- Kanıt, örnek ve mantıklı gerekçeler sunun.
- Okuyucuyu ikna edecek güçlü ve olumlu bir üslup benimseyin.
| Unsurlar | Özellik |
|---|---|
| Tez | Savunulan görüş |
| Antitez | Karşıt görüş |
| Kanıt & Örnek | Mantık, deneyim, istatistik |
Tartışmacı anlatımda hakaret ve aşırı duygusal ifadelerden kaçının. İkna etmek için mantık ve örnekler daha etkilidir. Karşıt görüşü de saygıyla ele alın.
Özetle: Tartışmacı (İkna Edici) anlatım, bir fikri savunmak ve okuyucuyu ikna etmek için kullanılır. Açıklayıcı anlatımdan farklı olarak özneldir ve “nasıl olması gerektiği” üzerine odaklanır. Bu tür, deneme, makale ve fikir yazılarında en çok tercih edilen anlatım biçimidir.