Şiir incelenirken öğrencinin şiirin dış yapı özelliklerine ve ahenk unsurlarına odaklanması istenir. Öğrencinin sınıf seviyesine bağlı olarak mısra, bent ve dörtlük gibi şiirin düzyazıdan ayrılan yönlerini ve ahenk unsurlarını belirlemesi sağlanır. Devamında belirlenen dış yapı özelliklerinin veya ahenk unsurlarının birbirleriyle ve şiirin bütünüyle ilişkisini ortaya koymaya yönelik çalışmalara yer verilir.
Özetle,
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
Ek Açıklama,
- sınıf seviyesinde mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özellikleri üzerinden şiirin düzyazıdan ayrılan yönleri üzerinde durulur.
- sınıf seviyesinde dış yapı özelliklerine ek olarak ahenk unsurlarından ölçü (hece ölçüsü) üzerinde de durulur ancak
ayrıntıya girilmez. - sınıf seviyesinde dış yapı özelliklerine ek olarak ahenk unsurlarından kafiye üzerinde durulur ancak ayrıntıya girilmez.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Dost elinden gelen haber,
Gönlümü eyler muzaffer.
Yollar kapalı olsa da,
Sevgi her engeli aşar.
Bu şiirin biçim özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Gönlümü eyler muzaffer.
Yollar kapalı olsa da,
Sevgi her engeli aşar.
Bu şiirin biçim özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Şiir üç bentten ve serbest ölçüden oluşmaktadır.
B) Üçüncü dize dışındaki dizeler kendi içinde kafiyelidir.
C) Şiir serim, düğüm ve çözüm bölümlerine ayrılmıştır.
D) Şiir ikiliklerden oluşmaktadır.
B) Üçüncü dize dışındaki dizeler kendi içinde kafiyelidir.
C) Şiir serim, düğüm ve çözüm bölümlerine ayrılmıştır.
D) Şiir ikiliklerden oluşmaktadır.
Çözüm:
Bu şiir 4 mısradan (dize) oluştuğu için bir dörtlüktür. Dizelerin sonundaki "haber", "muzaffer" ve "aşar" kelimelerindeki ses benzerlikleri kafiye (uyak) unsurudur.
Cevap: B
Cevap: B
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
Ne hasta bekler sabahı,
Ne taze ölüyü mezar.
Ne de şeytan, bir günahı,
Seni beklediğim kadar.
Aşağıdaki alanları bu şiire göre doldurunuz.
Ne taze ölüyü mezar.
Ne de şeytan, bir günahı,
Seni beklediğim kadar.
Aşağıdaki alanları bu şiire göre doldurunuz.
1. Şiirde kaç dize vardır? _________
2. Şiirin ölçüsü nedir? ________
3. Şiirin kafiyeli dizeleri hangileridir? _________ ve __________
2. Şiirin ölçüsü nedir? ________
3. Şiirin kafiyeli dizeleri hangileridir? _________ ve __________
Cevap Örneği:
1. Dörtlük (Dört dize)
2. Hece ölçüsü (8'li)
3. 1-3 (sabahı, günahı) ve 2-4 (mezar, kadar)
2. Hece ölçüsü (8'li)
3. 1-3 (sabahı, günahı) ve 2-4 (mezar, kadar)
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
Yorum gönder