Durum (Niteleme) Zarfları
Zaman Zarfları
Yer-Yön Zarfları
Miktar Zarfları
Soru Zarfları
Zarf Nedir?
Örnekler:
▶ Çocuklar bahçede oynuyor.
(Nasıl veya ne zaman oynadıkları belli değil. Cümlede zarf kullanılmamıştır.)
▶ Çocuklar bahçede neşeyle oynuyor.
("Neşeyle" sözcüğü eylemin nasıl yapıldığını göstererek zarf görevini üstlenmiştir.)
⚠️ Eğer bir sözcük ismi nitelerse sıfat, bir fiili/eylemi etkilerse zarf olur.
Örnekler:
▶ Yavaş adımlarla yürüyordu.
(Nasıl adım? "Adım" isim olduğu için "yavaş" sıfattır.)
▶ Sahnede çok yavaş yürüyordu.
(Nasıl yürüyordu? "Yürümek" fiil olduğu için "yavaş" zarftır.)
1. Durum (Niteleme) Zarfları
Örnekler:
▶ Tüm işleri titizlikle tamamladı. (Nasıl tamamladı? → titizlikle)
▶ Rüzgâr balkondaki çamaşırları hızla savurdu. (Nasıl savurdu? → hızla)
▶ Soruları tek tek inceledik. (Nasıl inceledik? → tek tek)
▶ Geç kaldığından taksiye binmiş. (Neden binmiş? → geç kaldığından)
▶ Gülerek odaya girdi. (Nasıl girdi? → gülerek)
▶ Adam, deliksiz uyuyordu. (Nasıl uyuyordu? → deliksiz)
▶ Yağmur yüzünden sırılsıklam olduk. (Nasıl olduk? → sırılsıklam)
▶ Haklı olduğunu bağırarak kanıtlamaya çalıştı. (Nasıl kanıtlamaya çalıştı? → bağırarak)
▶ Toplantıya gecikmeli başladık. (Nasıl başladık? → gecikmeli)
▶ Anahtarını evde unuttuğundan çilingir çağırmış. (Neden çağırmış? → evde unuttuğundan)
2. Zaman Zarfları
Örnekler:
▶ Kargomuz dün teslim edilmiş. (Ne zaman teslim edilmiş? → dün)
▶ Akşamları sahilde yürüyüş yaparım. (Ne zaman yaparım? → akşamları)
▶ Sınav sonuçları önümüzdeki ay açıklanacak. (Ne zaman açıklanacak? → önümüzdeki ay)
▶ Güneş doğarken yola çıktık. (Ne zaman yola çıktık? → güneş doğarken)
▶ Yazın buralar oldukça sakin olur. (Ne zaman sakin olur? → yazın)
▶ Yeni aldığım kitapları bu hafta sonu okuyacağım. (Ne zaman okuyacağım? → bu hafta sonu)
▶ Artık arabayı daha dikkatli kullanıyor. (Ne zaman kullanıyor? → artık)
▶ Sıram gelince heyecanla içeri adım attım. (Ne zaman adım attım? → sıram gelince)
3. Yer-Yön Zarfları
Örnekler:
▶ Hava soğuyunca herkes içeri kaçtı. (Nereye kaçtı? → içeri)
▶ Aracı biraz daha ileri park etmelisin. (Nereye park etmelisin? → ileri)
▶ Kafasını kaldırıp yukarı baktı. (Nereye baktı? → yukarı)
▶ Görevli uyarınca kalabalık biraz geri çekildi. (Nereye çekildi? → geri)
▶ Kovadaki su taşınca hemen aşağı koştu. (Nereye koştu? → aşağı)
▶ Lütfen kapıda beklemeyin, beri gelin. (Nereye gelin? → beri)
▶ Çocuklar güneş çekilince dışarı fırladı. (Nereye fırladı? → dışarı)
⚠️ Yer-yön bildiren kelimeler ek alırsa isimleşir.
▶ Lütfen dışarı çıkın. (Zarf)
▶ Lütfen dışarıya çıkın. ("-ya" eki geldiği için artık isimdir)
⚠️ Yer-yön kelimeleri bir ismi etkilerse sıfat olur.
▶ Yukarı kata taşındılar. (Hangi kat? "Kat" isim olduğu için "yukarı" sıfattır.)
▶ Aşağı mahallede oturuyor. (Hangi mahalle? "Mahalle" isim olduğu için "aşağı" sıfattır.)
4. Miktar (Azlık-Çokluk / Ölçü) Zarfları
Örnekler:
▶ Bugünlerde bayağı yorulmuş. (Ne kadar yorulmuş? → bayağı [fiili etkiledi])
▶ Proje için geceli gündüzlü çok çalıştı. (Ne kadar çalıştı? → çok [fiili etkiledi])
▶ En güzel hatıralar çocuklukta kalır. (Ne kadar güzel? → en ["güzel" sıfatını derecelendirdi])
▶ Dişi epeyce sızlanmış. (Ne kadar sızlanmış? → epeyce)
▶ Bu film, izlediğim en sıkıcı yapımdı. (Ne kadar sıkıcı? → en ["sıkıcı" sıfatını derecelendirdi])
▶ Misafirleri pek ağırlayamadık. (Ne kadar ağırlayamadık? → pek)
5. Soru Zarfları
Örnekler:
▶ Bu projeyi tek başına nasıl bitirdin? (Yöntem soruyor)
▶ Tatilden ne zaman döneceksiniz? (Zaman soruyor)
▶ Beni durakta ne kadar bekledin? (Miktar soruyor)
▶ Niye bizimle gelmek istemiyorsun? (Sebep soruyor)
▶ Ne homurdanıp duruyorsun orada? ("Neden/Niçin" anlamında kullanıldığı için soru zarfıdır)
▶ Neden bana daha önce haber vermedin? (Sebebi soruyor)
🚨 Soru Zarfı - Soru Sıfatı Ayrımı:
▶ Oraya nasıl ulaştın? (Fiile sorulduğu için soru zarfı)
▶ Nasıl bir telefon alacaksın? (İsme sorulduğu için soru sıfatı)
Yorum gönder