Eylemlerin, eylemsilerin, sıfatların ya da kendi türünden sözcüklerin miktarını, derecesini veya ölçüsünü belirten sözcük varlığına miktar (azlık-çokluk) zarfı denir. Cümlede ilgili sözcüğe sorulan "Ne kadar?" sorusuyla bulunur.
Örnek: "Bugün çok çalıştık." ➡️ Ne kadar çalıştık? ➡️ Çok (Eylemin miktarını belirterek cümleye ölçü/derece anlamı katmıştır.)
Örnek Soru
Miktar bildiren sözcükler; bir eylemin, sıfatın ya da başka bir zarfın miktarını ve derecesini belirterek cümlenin anlamına katkı sağlar.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, cümleye "miktar/derece" yönünden bir katkı sağlamamıştır?
A) Sınava hazırlanırken bu hafta epey yoruldum.
B) Bahçedeki büyük ağacın altında biraz dinlendik.
C) Projeyi zamanında yetiştirmek için fazla çalıştık.
D) Yarışmada en hızlı koşan sporcu madalya kazandı.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, cümleye "miktar/derece" yönünden bir katkı sağlamamıştır?
A) Sınava hazırlanırken bu hafta epey yoruldum.
B) Bahçedeki büyük ağacın altında biraz dinlendik.
C) Projeyi zamanında yetiştirmek için fazla çalıştık.
D) Yarışmada en hızlı koşan sporcu madalya kazandı.
Açıklama: "Büyük" sözcüğü bir ismi ("ağaç") nitelediği için niteleme sıfatıdır, miktar zarfı değildir. A seçeneğinde "epey" eylemin miktarını, C seçeneğinde "fazla" ismin/eylemin miktarını, D seçeneğinde "en" ise zarfın derecesini belirterek cümleye miktar/derece anlamı katmıştır. Cevap A
Etkinlik 2: Diyalog Tamamlama
Aşağıdaki cümlelerde geçen miktar bildiren sözcüklerin altını çiziniz ve bu sözcüklerin cümleye kattığı anlam katkısını (eylemin miktarını mı, sıfatın derecesini mi, zarfın miktarını mı belirlediğini) karşılarına yazınız.
1. Sıcak havalarda dışarıda az durmalıyız.
2. Mimar, mahallemize çok güzel bir kütüphane tasarladı.
3. Öğretmenimiz derste pek hızlı konuştu.
1. Sıcak havalarda dışarıda az durmalıyız.
2. Mimar, mahallemize çok güzel bir kütüphane tasarladı.
3. Öğretmenimiz derste pek hızlı konuştu.
Etkinlik Cevapları
az ➡️ "durmalıyız" eyleminin miktarını belirlemiştir.
çok ➡️ "güzel" sıfatının miktarını/derecesini artırarak üstünlük anlamı katmıştır.
pek ➡️ "hızlı" zarfının derecesini belirlemiştir.
