Metin içinde sürekli aynı isimleri tekrarlamamak için zamirleri (adılları) ve ismin yerini tutan çeşitli dil yapılarını kullanırız. Bu yapıların metin içerisindeki yönlendirme görevlerine gönderim denir.
Ön Gönderim: Metinde önce geçen bir ismin yerini tutmak için kullanılan zamirlerin işlevidir. Zamir, kendinden önceki isme bağlanır.
Örnek: Ahmet eve geldi, o hemen odasına geçti. (Önce "Ahmet" söylendi, sonra "o" zamiriyle önceden geçen isme gönderim yapıldı.)
Art Gönderim: Metinde daha sonra gelecek bir ismi veya unsuru önceden haber veren zamirlerin işlevidir. Zamir önde, işaret edilen isim arkadadır.
Örnek Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili zamirlerin "ön gönderim" mi yoksa "art gönderim" mi işleviyle kullanıldığını bularak karşılarındaki boşluklara yazınız.
Kardeşim okuldan geldiğinde çok yorgundu, o hemen odasına gidip uyudu.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Eve yaklaşırken onu uzaktan gördüm, babam elinde torbalarla yürüyordu.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Öğretmenimiz sınıfa girdi ve tahtaya bir şeyler yazdı; o, derse her zaman çok hazırlıklı gelirdi.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Kardeşim okuldan geldiğinde çok yorgundu, o hemen odasına gidip uyudu.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Eve yaklaşırken onu uzaktan gördüm, babam elinde torbalarla yürüyordu.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Öğretmenimiz sınıfa girdi ve tahtaya bir şeyler yazdı; o, derse her zaman çok hazırlıklı gelirdi.
Gönderim Türü: ........................................................................................
Cevaplar:
Ön Gönderim (Önce "kardeşim" dendi, ardından "o" zamiriyle önceki isme gönderim yapıldı.)
Art Gönderim (Önce "onu" denildi, arkasından kim olduğu "babam" kelimesiyle açıklandı.)
Ön Gönderim (Önce "öğretmenimiz" söylendi, sonra "o" zamiriyle tekrar edildi.)
