Fiillere getirilen -arak / -erek, -e…-e, -maksızın, -meden / -madan, -ınca / -ince (bazı durumlar) gibi eklerle türetilen zarf-fiiller, eylemin nasıl yapıldığını veya hangi koşulda gerçekleştiğini bildiriyorsa durum işlevlidir. Durum işlevli zarf-fiilleri bulmak için yükleme "Nasıl?" sorusu sorulur.
Örnek: "Öğrenci, soruları gülerek çözdü." ➡️ Nasıl çözdü? ➡️ Gülerek (Durum işlevli zarf-fiil)
Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil cümleye "durum" anlamı katmıştır?
A) Güneş batarken sahil yolunda yürüyüşe çıktık.
B) Yağmur başlayınca herkes bir yerlere kaçıştı.
C) Küçük çocuk, annesine sarılarak ağlamaya başladı.
D) Okuldan eve dönünce hemen ödevlerimin başına oturdum.
A) Güneş batarken sahil yolunda yürüyüşe çıktık.
B) Yağmur başlayınca herkes bir yerlere kaçıştı.
C) Küçük çocuk, annesine sarılarak ağlamaya başladı.
D) Okuldan eve dönünce hemen ödevlerimin başına oturdum.
Açıklama: C seçeneğindeki "sarılarak" sözcüğü zarf-fiildir. Yükleme sorulan "Nasıl ağlamaya başladı?" sorusuna "Annesine sarılarak" cevabını verdiği için durum anlamı katmıştır. A, B ve D seçeneklerindeki zarf-fiiller (batarken, başlayınca, dönünce) cümleye "zaman" anlamı katmıştır.
Örnek Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde yer alan durum işlevli zarf-fiillerin (fiilimsilerin) altını çiziniz.
1. Yaşlı adam, merdivenleri dinlenmeksizin tırmandı.
2. Mimar, projeyi detaylıca inceleyerek eksikleri tespit etti.
3. Geç kaldığı için sınıfa koşa koşa girdi.
