- Şiirin dış yapı özellikleri ve ahenk unsurları üzerinde durulur.
- Sınıf seviyesine bağlı olarak öğrenci; şiirin mısra ve dörtlük gibi düzyazıdan ayrılan yönlerini ve ahenk unsurlarını belirler. Belirlediği dış yapı özelliklerinin veya ahenk unsurlarının birbirleriyle ve şiirsel söyleyişle ilişkisini ortaya koyar.
Öğrenme Çıktısı Sınıf Seviyesine Göre Kodları: T.O.5.17. | T.O.6.17. | T.O.7.16. | T.O.8.16.
Özetle,
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve şiirsel söyleyişle ilişkisini ortaya koyar.
Ek Açıklama,
- 5. Sınıf: Mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özelliklerinden yola çıkılarak şiirin düzyazıdan ayrılan yönleri üzerinde durulur.
- 6. Sınıf: Mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özellikleri ve ahenk unsurlarından ölçü (hece ölçüsü) üzerinde durulur ancak ayrıntıya girilmez.
- 7. Sınıf: Mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özellikleri ve ahenk unsurlarından kafiye ve redif üzerinde durulur ancak ayrıntıya girilmez.
- 8. Sınıf: Mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özellikleri ve ahenk unsurlarından kafiye ve redif üzerinde durulur ancak ayrıntıya girilmez.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Dost elinden gelen haber,
Gönlümü eyler muzaffer.
Yollar kapalı olsa da,
Sevgi her engeli aşar.
Bu şiirin biçim özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Gönlümü eyler muzaffer.
Yollar kapalı olsa da,
Sevgi her engeli aşar.
Bu şiirin biçim özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Şiir üç bentten ve serbest ölçüden oluşmaktadır.
B) Üçüncü dize dışındaki dizeler kendi içinde kafiyelidir.
C) Şiir serim, düğüm ve çözüm bölümlerine ayrılmıştır.
D) Şiir ikiliklerden oluşmaktadır.
B) Üçüncü dize dışındaki dizeler kendi içinde kafiyelidir.
C) Şiir serim, düğüm ve çözüm bölümlerine ayrılmıştır.
D) Şiir ikiliklerden oluşmaktadır.
Çözüm:
Bu şiir 4 mısradan (dize) oluştuğu için bir dörtlüktür. Dizelerin sonundaki "haber", "muzaffer" ve "aşar" kelimelerindeki ses benzerlikleri kafiye (uyak) unsurudur.
Cevap: B
Cevap: B
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
Ne hasta bekler sabahı,
Ne taze ölüyü mezar.
Ne de şeytan, bir günahı,
Seni beklediğim kadar.
Aşağıdaki alanları bu şiire göre doldurunuz.
Ne taze ölüyü mezar.
Ne de şeytan, bir günahı,
Seni beklediğim kadar.
Aşağıdaki alanları bu şiire göre doldurunuz.
1. Şiirde kaç dize vardır? _________
2. Şiirin ölçüsü nedir? ________
3. Şiirin kafiyeli dizeleri hangileridir? _________ ve __________
2. Şiirin ölçüsü nedir? ________
3. Şiirin kafiyeli dizeleri hangileridir? _________ ve __________
Cevap Örneği:
1. Dörtlük (Dört dize)
2. Hece ölçüsü (8'li)
3. 1-3 (sabahı, günahı) ve 2-4 (mezar, kadar)
2. Hece ölçüsü (8'li)
3. 1-3 (sabahı, günahı) ve 2-4 (mezar, kadar)
