Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme becerisi hem yazılı üretimlerde hem de yazılı etkileşimlerde işe koşulabilecek becerilerdendir. Bu becerinin kullanımında ilk olarak öğrencinin mevcut olay, konu, durum vb.den incelenecek bir özellik ve bu özelliğin değerlendirilmesinde kullanmak üzere bir norm belirlemesi sağlanır. Ardından odaklanılan olay, konu, durum vb.nin incelenip belirlenen normla karşılaştırmasına yönelik çalışmalar yapılır. Son aşamada öğrencinin karşılaştırma sonucunu ortaya koyarak bir yargıya ulaşması ve yazılarında bu yargıya yer vermesi beklenir. Yazısında değerlendirmelerine yer verme çalışmalarına, özetleme ve yorumlamaya yönelik becerilerde yeterli gelişim sağlandıktan sonra başlanması önerilir.
Özetle,
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
Örnek Etkinlikler
Etkinlik 1: Eleştirmen Koltuğu (Edebi Değerlendirme)
Okuduğun son hikâyedeki başkahramanın davranışlarını, "dürüstlük" değeri açısından değerlendirmen gerekiyor.
Özellik Belirle: Kahramanın hangi davranışını inceleyeceksin? (Örn: Arkadaşının kalemini kaybettiğinde verdiği tepki).
Normunu Seç: Sence dürüst bir insan böyle bir durumda nasıl davranmalıdır? (Senin "normun/kuralın" ne?).
Karşılaştır: Kahramanın hikâyedeki gerçek davranışı ile senin belirlediğin norm ne kadar örtüşüyor? Benzerlik ve farklılıkları not et.
Yargını Yaz: Elde ettiğin bu karşılaştırmaya dayanarak kahramanın dürüstlüğü hakkında bir değerlendirme yazısı oluştur. Yazını, "Bu nedenle kahramanın dürüst bir karakter olduğunu/olmadığını düşünüyorum" gibi net bir yargı cümlesiyle bitir.
Normunu Seç: Sence dürüst bir insan böyle bir durumda nasıl davranmalıdır? (Senin "normun/kuralın" ne?).
Karşılaştır: Kahramanın hikâyedeki gerçek davranışı ile senin belirlediğin norm ne kadar örtüşüyor? Benzerlik ve farklılıkları not et.
Yargını Yaz: Elde ettiğin bu karşılaştırmaya dayanarak kahramanın dürüstlüğü hakkında bir değerlendirme yazısı oluştur. Yazını, "Bu nedenle kahramanın dürüst bir karakter olduğunu/olmadığını düşünüyorum" gibi net bir yargı cümlesiyle bitir.
Etkinlik 2: Dijital Nezaket Dedektifi (Etkileşim Değerlendirme)
"Teknoloji ve Gençlik" başlıklı bir internet forumunda geçen aşağıdaki diyaloğu dikkatle oku.
Kullanıcı A (Görüş Sahibi): > "Bence okullarda tablet kullanımı tamamen yasaklanmalı. Tabletler öğrencilerin dikkatini dağıtıyor ve el yazısı becerilerini köreltiyor. Kitap kokusunu alarak ders çalışmanın yerini hiçbir şey tutamaz."
Kullanıcı B (Sert Tepki Veren): "Ne kadar saçma bir fikir! Sen hangi devirde yaşıyorsun? Teknoloji düşmanlığı yapmayı bırak da biraz vizyon sahibi ol. Senin gibi düşünenler yüzünden eğitim sistemi yerinde sayıyor. Boş yapma, git kitap koklamaya devam et."
Kullanıcı A (Görüş Sahibi): > "Bence okullarda tablet kullanımı tamamen yasaklanmalı. Tabletler öğrencilerin dikkatini dağıtıyor ve el yazısı becerilerini köreltiyor. Kitap kokusunu alarak ders çalışmanın yerini hiçbir şey tutamaz."
Kullanıcı B (Sert Tepki Veren): "Ne kadar saçma bir fikir! Sen hangi devirde yaşıyorsun? Teknoloji düşmanlığı yapmayı bırak da biraz vizyon sahibi ol. Senin gibi düşünenler yüzünden eğitim sistemi yerinde sayıyor. Boş yapma, git kitap koklamaya devam et."
1. Özellik Belirle: Kullanıcı B'nin verdiği cevabın hangi özelliğini inceleyeceksin? (Örn: Üslup, nezaket, kanıt sunma durumu vb.)
2. Norm (Kural) Belirle: Sağlıklı bir tartışma ortamında karşıt görüşlere nasıl cevap verilmelidir? Senin "doğru iletişim" kuralın nedir?
3. Karşılaştır: Kullanıcı B'nin yazdığı metin, senin belirlediğin norma ne kadar uyuyor? Hangi kelimeler veya ifadeler bu norma aykırı?
4. Yazılı Değerlendirme: Yaptığın bu karşılaştırmaya dayanarak Kullanıcı B’nin yazılı etkileşim becerisi hakkında bir yargıya var ve bunu gerekçeleriyle yaz.
2. Norm (Kural) Belirle: Sağlıklı bir tartışma ortamında karşıt görüşlere nasıl cevap verilmelidir? Senin "doğru iletişim" kuralın nedir?
3. Karşılaştır: Kullanıcı B'nin yazdığı metin, senin belirlediğin norma ne kadar uyuyor? Hangi kelimeler veya ifadeler bu norma aykırı?
4. Yazılı Değerlendirme: Yaptığın bu karşılaştırmaya dayanarak Kullanıcı B’nin yazılı etkileşim becerisi hakkında bir yargıya var ve bunu gerekçeleriyle yaz.
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
Yorum gönder