Nokta (.)
Cümlenin sonuna konur.
Akşam yemeğinde balık yedik.
Yeni bir araba aldım.
Bazı kısaltmaların sonuna konur.
Alb. (Albay) törene katıldı.
Av. (Avukat) müvekkiliyle görüştü.
Prof. Dr. (Profesör Doktor) yeni bir makale yayınladı.
Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur.
Otobüsün 7. (yedinci) sırasında oturuyorum.
Bu apartmanın 2. (ikinci) katında yaşıyorlar.,
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur.
1-5. sayfalar arasındaki metinleri inceleyiniz.
Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur.
II. Bölüm
III. Bölüm
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Tatilimiz 01.07.2025'te başlayacak.
Toplantı 15.06.2025 tarihinde yapılacaktır.
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Uçak 17.55'te kalkacak.
Alarmı 07.15'e kurdum.
Dikkat: Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için kesinlikle iki nokta konmaz.
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur.
Bu arabanın fiyatı 1.250.000 TL'dir.
Şirketin yıllık cirosu 5.300.000 dolardır.
10. Genel ağ adreslerinde kullanılır.
Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.
2.5⋅4=10
15⋅2=30
Virgül (,)
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.
Nazik, düşünceli ve yardımsever bir insandı.
Ankara'ya, İstanbul'a ve İzmir'e gitmeyi planlıyoruz.
Birbiriyle ilgisi olan, art arda sıralanan cümleleri ayırmak için konur.
Kitabı okudum, çok beğendim, arkadaşıma da tavsiye ettim.
Güneş batıyor, gökyüzü kızıllaşıyor, kuşlar yuvalarına dönüyor.
Uzun cümlelerde yapılan işi belirten sözcükten uzak düşmüş olan, cümlede işi yapan sözcüğün yanına konur.
Öğretmen, öğrencilere yeni konuyu anlattı.
Kedi, sessizce köşede uyuyordu.
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur.
Bu kitap, okumanızı tavsiye ederim, çok sürükleyici bir hikayeye sahip.
Dedem, rahmetli, her zaman bize nasihatler verirdi.
Anlama güç kazandırmak için, tekrarlanan kelimeler arasına konur.
Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur.
Öğretmen, "Ödevlerinizi zamanında yapın!" diye uyardı.
"Hava çok sıcak!" diye yakındı.
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinin bitimine konur.
— Bu konuyu daha sonra konuşalım, diye ekledi.
Edebi eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
— Nasılsın anneciğim? diye sordu.
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren hayır, yok, evet, peki, pekala, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur.
Hayır, bu doğru değil.
Olur, yarın görüşelim.
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.
Yaşlı, kadından yardım istemişti.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur.
Sevgili öğrenciler, sınavınızda başarılar dilerim.
Sayın Başkan, toplantıyı açıyorum.
Sayıların yazılışında kesirleri ayırmak için kullanılır.
Marketten 1,5 kilogram elma aldım.
Yarışmacı parkuru 10,8 saniyede tamamladı.
Cümlede işi yapan görevinde bulunan "bu, şu, o" zamirlerinden sonra kullanılır.
Şu, karşıdaki ev bizim yeni evimiz.
O, bütün gün ders çalıştı.
Cümle içinde "ve, veya, yahut, ya … ya, da / de vb." bağlaçlarından önce de sonra da virgül kullanılmaz.
İstediğin kitabı veya dergiyi alabilirsin. (Yanlış: İstediğin kitabı, veya dergiyi alabilirsin.)
Şart ekinden sonra virgül konmaz.
Çok çalışırsan başarılı olursun. (Yanlış: Çok çalışırsan, başarılı olursun.)
Erken gelirsen seninle kahve içeriz. (Yanlış: Erken gelirsen, seninle kahve içeriz.)
İki Nokta (:)
Kendiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
Türkiye'nin önemli şehirleri: Ankara, İstanbul, İzmir.
En sevdiğim dersler: matematik, fizik, kimya.
Kendiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur.
Sınavın sonucu belli oldu: Hepimiz geçtik.
Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
Baba: Bugün hava çok güzel.
Öğrenci: Anlamadım, tekrar eder misiniz?
Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
Örnekler:
Kapıya yaklaştı ve seslendi:
— Kim o?
Elini uzattı, gözlerine uzun uzun baktı, titrek bir sesle konuştu:
— Tanıştığıma memnun oldum.
Genel ağ adreslerinde kullanılır.
Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.
36:6=6
100:10=10
Üç Nokta (...)
Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
O kadar üzgündü ki...
Aklımdan neler geçtiğini bir bilsen...
Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açık yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.
Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konu.
...geleceğe umutla bakıyordu.
...bütün zorluklara rağmen ayakta kaldı.
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.
O kadar sinirlenmişti ki, ne diyeceğini bilemedi...
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur.
Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır.
— Kubilay...
Ne düşünüyorsun bu konuda?
— ...
Soru İşareti (?)
Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.
Bu kitabı okudun mu?
Hangi filmi izlemek istiyorsunuz?
Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.
— Tatlı?
Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konu.
…Türk milletinin istiklal ve istikbali…
Ünlem İşareti (!)
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur.
Ne kadar güzel bir manzara!
İmdat! Yangın var.
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.
Dikkat! Kaygan zemin.
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
Ne kadar da yardımsever (!) bir insan. Kimseye faydası dokunmaz.
Kısa Çizgi (-)
Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur:
Ne kadar güzel bir manzara!
İmdat! Yangın var.
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur, ara sözlere bitişik yazılır.
Ankara'ya -Türkiye'nin başkentine- yarın gideceğiz.
Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır.
Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır.
Heceleri göstermek için kullanılır.
Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.
Türkçe-Almanca sözlük aldım. (ve)
1914-1918 yılları arasında I. Dünya Savaşı yaşandı. (-den ... -e)
Matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır.
100 - 50 = 50
Sıfırdan küçük değerleri göstermek için kullanılır.
Uzun Çizgi (—)
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgisi de denir.
— Çay içer misin, dedi.
Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir.
Behçet Ağa — Biraz daha buralardayız.
Kesme İşareti (')
Özel isimlere getirilen bazı ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Ankara'da hava bugün çok güzel.
Fırat Nehri'nin suyu azalmış.
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır.
Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.
Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur.
Doktor Ali Bey'in yeni makalesi yayınlandı.
Mustafa Kemal Atatürk'ün ilke ve inkılapları yol göstericidir.
Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.
TSK'nın gücü takdire şayan.
BM'nin aldığı kararlar tartışılıyor.
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.
Doğum günüm 23 Nisan'da kutlanacak.
Proje teslim tarihi 10 Kasım'a ertelendi.
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için konur.
Hayır, bu şekilde olmaz.
Olur, ben de geliyorum.
Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılır.
Düştü m’ola sevdiğimin yurduna
Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.
Söylediklerinde a’dan z’ye kadar haklıydı.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararları, Danıştayca yapılan inceleme, Çankaya Belediyesine başvurular vb.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda, Halk Ekmek Fabrikasından vb.
Özel isme geldiğinde özel ismin anlamını değiştiren ekler, çokluk anlamı sağlayan ekler ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.
Avrupalılaşma, Mehmetlerinkiler, Budizmden vb.
Ankaralılaşmak, Ayşelerle, Müslümanlıktan dolayı vb.
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
1 yorum