🔗
Anlam İlişkisine Göre Cümleler
Amaç-Sonuç Cümleleri
Sebep (Neden) Sonuç Cümleleri
Şart (Koşul) Cümleleri
🗣️
Anlatımına Göre Cümleler
Doğrudan Anlatım
Dolaylı Anlatım
📏
Kanıtlanabilirliğine Göre Cümleler
Nesnel Cümleler
Öznel Cümleler
📖
İçeriği ve Anlamına Göre Cümleler
Cümlenin Konusu ve Ana Fikri
Örtülü Anlam
Cümle Oluşturma, Tamamlama ve Birleştirme
Atasözleri ve Özdeyişler
Kalıp Sözler
💬
İfade Ettiği Anlama Göre Cümleler
Tanım, Öneri, Varsayım Cümleleri
Eleştiri, Uyarı, Ön Yargı Cümleleri
Aşamalı Durum, Tahmin, Gözlem, Görüş Cümleleri
Tasarı, Karşılaştırma, Olasılık (İhtimal) Cümleleri
İçerik ve Üslup Cümleleri
Çıkarım Cümlesi
Örtülü Anlam Cümlesi
❤️
Hakim Olan Duyguya Göre Cümleler
Yakınma (Şikâyet), Sitem, Kanıksama
Pişmanlık, Hayıflanma, Yadsıma (İnkâr)
Küçümseme, Azımsama
Beklenti, Gerçekleşmemiş Beklenti
Endişe (Kaygı), Onay
Özlem (Hasret), Beğeni, Şaşırma
Alışkanlık - Terk Edilmiş Alışkanlık
Anlam İlişkilerine Göre Cümleler
Amaç-Sonuç Cümleleri
Örnekler:
▶ Daha akıcı konuşmak için her gün yüksek sesle kitap okuyor.
▶ Formda kalmak amacıyla haftada üç kez yüzmeye gidiyor.
▶ Yeni işe uyum sağlamak için şirketin eğitimlerine katıldı.
▶ Ailesine zaman ayırabilmek amacıyla uzaktan çalışmayı tercih etti.
▶ Sınıfını geçmek için son ay boyunca ekstra kurs aldı.
▶ Bahçesini daha verimli hâle getirmek amacıyla toprağı yeniledi.
▶ Daha az stres yaşamak için günlük tutmaya başladı.
▶ Yeni şehre kolay alışmak amacıyla komşularıyla tanıştı.
▶ Bütçesini kontrol altına almak için harcamalarını not ediyor.
▶ Daha iyi uyumak amacıyla yatmadan önce telefonunu kapatıyor.
Neden-Sonuç Cümleleri
Örnekler:
▶ Uzun süren kuraklık nedeniyle bereket az oldu.
▶ Erken davrandığı için biletleri indirimli aldı.
▶ Bilgisayarı bozulduğu için ödevini teslim edemedi.
▶ Komşular çok gürültü yaptığından şikâyet dilekçesi verdi.
▶ Sürekli geç kaldığından işten uyarı aldı.
▶ Hava aniden bozduğu için etkinlik ertelendi.
▶ Konser çok kalabalık olduğu için giriş sırası uzadı.
▶ Romanı sevdiğinden yazarın diğer kitaplarını da aldı.
▶ Yol çalışması olduğu için otobüs güzergâhı değişti.
▶ Gribi ağırlaştığı için işe gidemedi.
Koşul-Sonuç Cümleleri
Örnekler:
▶ Düzenli uyursan konsantrasyonun artar.
▶ Erken çıkarsan uçağı kaçırmazsın.
▶ Yeterince pratik yaparsan yabancı dili çabuk öğrenirsin.
▶ Zamanında harekete geçersek projeyi vaktinde bitiririz.
▶ Daha planlı çalışırsan zamanını daha verimli kullanırsın.
▶ İzin verirlerse hafta sonu köye gidebiliriz.
▶ Bitkileri gölgede tutmazsan güneşten yanabilirler.
▶ Daha çok pratik yaparsan sunumun akıcı olur.
▶ Hava açarsa dağa tırmanışa çıkabiliriz.
▶ Kendine güvenirsen mülakatta daha rahat olursun.
Anlatımına Göre Cümleler
Nesnel Cümleler
Örnekler:
▶ Everest Dağı, dünyanın en yüksek dağıdır.
▶ İnsan kalbi dakikada ortalama 60-100 kez atar.
▶ Türkiye üç tarafı denizlerle çevrilidir.
▶ Bir hafta 7 günden oluşur.
▶ Güneş sisteminde sekiz gezegen bulunur.
▶ Ses, havada saniyede yaklaşık 343 metre yol alır.
▶ Japonya'nın başkenti Tokyo'dur.
▶ İnsan vücudunda 206 kemik bulunur.
Öznel Cümleler
Örnekler:
▶ Bence yaz tatilleri kışa göre çok daha keyiflidir.
▶ Bu restoranın yemekleri bana pek lezzetli gelmedi.
▶ Bu şehir bana hep huzur veriyor.
▶ Bu kitabın kapak tasarımı bence çok sade ve zarif.
▶ Bu şarkıyı dinlerken kendimi çok özgür hissediyorum.
▶ Bu yazarın üslubu bence oldukça sürükleyici.
▶ Bu manzara gerçekten nefes kesici.
▶ Onun tavırları bana biraz soğuk geldi.
Doğrudan Anlatım
Örnekler:
▶ "Yarın sabah erkenden yola çıkacağım." dedi.
▶ Öğrenci, "Bu soruyu anlayamadım." diye sordu.
▶ Komşumuz, "Bahçemdeki güller bu yıl çok güzel açtı." dedi.
▶ Müdür, "Toplantı saat üçe ertelendi." diye duyurdu.
Dolaylı Anlatım
Örnekler:
▶ Arkadaşım yarın sabah erkenden yola çıkacağını söyledi.
▶ Öğrenci o soruyu anlamadığını belirtti.
▶ Komşumuz bahçesindeki güllerin bu yıl çok güzel açtığını söyledi.
▶ Müdür toplantının saat üçe ertelendiğini duyurdu.
İçeriği ve Anlamına Göre Cümleler
Cümlenin Konusu
Örnekler:
▶ Teknolojinin günlük hayata etkileri her geçen gün artıyor. (Konu: Teknolojinin hayatımızdaki rolü)
▶ Düzenli spor yapmak hem bedeni hem de zihni güçlendirir. (Konu: Sporun faydaları)
▶ Farklı kültürleri tanımak önyargıları azaltır. (Konu: Kültürel çeşitlilik)
▶ Doğa koruma çalışmaları gelecek nesiller için önemlidir. (Konu: Çevreyi koruma)
Cümlenin Ana Fikri
Örnekler:
▶ Küçük adımlarla başlayan alışkanlıklar zamanla büyük değişimlere yol açar.
Ana Fikir: Süreklilik başarının anahtarıdır.
▶ İyi bir dinleyici olmak, sağlıklı ilişkilerin temel taşlarından biridir.
Ana Fikir: Etkili iletişim için dinlemek çok önemlidir.
▶ Her zorluk, aynı zamanda yeni bir fırsat barındırır.
Ana Fikir: Zorluklar bizi geliştirebilir.
▶ Kitap okumak, hayal gücünü ve empati yeteneğini artırır.
Ana Fikir: Okumak kişisel gelişime katkı sağlar.
▶ Sabırlı olmak, büyük başarıların anahtarıdır.
Ana Fikir: Sabırla ilerlemek önemlidir.
Cümle Oluşturma
▶ anahtarı - çalışmaktır - başarının - disiplinli
Cümle: Başarının anahtarı disiplinli çalışmaktır.
▶ bir - bin - kilometrelik - adımla - yolculuk - başlar
Cümle: Bin kilometrelik bir yolculuk tek bir adımla başlar.
▶ aynasıdır - kişinin - işi - lafa - bakılmaz
Cümle: Ayinesi (aynası) iştir kişinin, lafa bakılmaz.
▶ karanlığı - bir - mum - yakmak - sövmekten - iyidir - daha
Cümle: Karanlığa sövmektense bir mum yakmak daha iyidir.
Cümle Tamamlama
▶ Örnek 1: "Eğitim, meyvesi tatlı ama kökü ______ bir ağaçtır."
Tamamlama: ... acı ...
▶ Örnek 2: "Önyargıları parçalamak, bir ______ parçalamaktan daha zordur."
Tamamlama: ... atomu ...
▶ Örnek 3: "Dost acı söyler ama ______ söyler."
Tamamlama: ... doğru ...
▶ Örnek 4: "Zamanın değerini anlamak için, bir saatin bile ne kadar ______ olduğunu bilmek gerekir."
Tamamlama: ... kıymetli / önemli ...
Cümle Birleştirme
Örnek 1:
Cümle 1: Hava çok sıcaktı.
Cümle 2: Plaja gitmeye karar verdik.
▶ Birleştirilmiş hâli: Hava çok sıcak olduğu için plaja gitmeye karar verdik.
Örnek 2:
Cümle 1: Hava bugün çok güzeldi.
Cümle 2: Ailemle pikniğe gitmeye karar verdik.
▶ Bu iki cümle; "Hava bugün çok güzel olduğu için ailemle pikniğe gitmeye karar verdik." ya da "Ailemle pikniğe gitmeye karar verdik çünkü hava bugün çok güzeldi." şeklinde birleştirilebilir.
Atasözleri
Örnekler:
▶ Emek olmadan yemek olmaz.
▶ Birlikten kuvvet doğar.
▶ Acele işe şeytan karışır.
▶ Dost kara günde belli olur.
▶ Körle yatan şaşı kalkar.
▶ Balık baştan kokar.
▶ Söz gümüşse sükût altındır.
🔗 Atasözleri listemize gitmek için tıklayın...
Özdeyişler
Örnekler:
▶ "Adalet evrenin ruhudur." (Ömer Hayyam).
▶ "Bilimsiz şiir, temelsiz duvara benzer." (Fuzuli).
▶ "Cahil kimsenin yanında kitap gibi sessiz ol." (Mevlânâ).
▶ "Yurt sevgisi ona hizmetle ölçülür." (Atatürk)
▶ "Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum." (Hz. Ali)
▶ Vatanını en çok seven görevini en iyi yapandır. (Atatürk)
▶ "Zalime merhamet, mazluma ihanettir." (Hz. Ali)
Kalıp Sözler
Örnekler:
▶ Kolay gelsin.
▶ Afiyet olsun.
▶ Geçmiş olsun.
▶ Hayırlı olsun.
▶ Allah razı olsun.
▶ Başarılar dilerim.
▶ Yolun açık olsun.
▶ Gözün aydın.
▶ Darısı başına.
▶ Helal olsun.
İfade Ettiği Anlama Göre Cümleler
Tanım Cümleleri
Örnekler:
▶ Öz güven, kişinin kendi yeteneklerine duyduğu inançtır.
▶ Disiplin, hedefe ulaşmak için düzenli çaba göstermektir.
▶ İnovasyon, var olan bir şeyi daha iyi hâle getirme sürecidir.
▶ Merak, öğrenmeyi tetikleyen içsel bir güdüdür.
Öneri Cümleleri
Örnekler:
▶ Zamanını daha iyi yönetmek için bir ajanda kullanmalısın.
▶ Odaklanmak için çalışırken telefonunu sessize al.
▶ Daha iyi uyumak istiyorsan yatmadan önce ekran kullanma.
▶ Yeni bir hobi edinmek istersen resim derslerine gelebilirsin.
Varsayım Cümleleri
Örnekler:
▶ Diyelim ki bir hafta izin aldın, ne yapardın?
▶ Tut ki bu sınavı kazandın, sonraki adımın ne olurdu?
▶ Farz edelim ki uçmayı öğrendin, nereye giderdin?
▶ Varsayalım ki her dili konuşabiliyorsun, hangi ülkeye taşınırdın?
Eleştiri Cümleleri
Örnekler:
▶ Kitabın sonu çok aceleye getirilmiş, hikâye yarım kalmış gibi hissettirdi. (Olumsuz)
▶ Yönetmenin görsel anlatımı gerçekten etkileyiciydi. (Olumlu)
▶ Bu uygulamanın menüleri kafa karıştırıcı, kullanımı zor. (Olumsuz)
▶ Şarkının düzenlemesi son derece özgün ve ustaca yapılmış. (Olumlu)
Uyarı Cümleleri
Örnekler:
▶ Islak zeminde koşma, düşebilirsin.
▶ Bu prizi elinle karıştırma, elektrik çarpabilir.
▶ Tanımadığın bağlantılara tıklama, virüs bulaşabilir.
▶ Aç karnına ilaç içme, midene dokunabilir.
Ön Yargı Cümleleri
Örnekler:
▶ O zaten hep işi savsaklar.
▶ Bu ekip kesin projeyi zamanında bitiremez.
▶ Onlar hiçbir zaman söz dinlemez.
▶ Bu markanın ürünleri hep kısa sürede bozulur.
Tahmin Cümleleri
Örnekler:
▶ Gökyüzü kararıyor, sanırım fırtına çıkacak.
▶ Bu kadar disiplinli çalıştığına göre kesin başarır.
▶ Yollar bu kadar tenhaysa erken varırız.
▶ Bulutlar dağılıyor, galiba hava açacak.
Gözlem Cümleleri
Örnekler:
▶ Öğrenciler sınav öncesi sessizce kitaplarını gözden geçiriyordu.
▶ Sokak lambaları alacakaranlıkta yanmaya başladı.
▶ Kuşlar akşam üstü ağaçlara toplu hâlde konuyordu.
▶ Deniz bugün alışılmadık derecede dalgalıydı.
Görüş Cümleleri
Örnekler:
▶ Bana göre bu karar çok isabetli olmuş.
▶ Bu sergi gerçekten görülmeye değer diye düşünüyorum.
▶ Bu konuda tamamen farklı bir görüşüm var.
▶ Akşam yürüyüşleri insanı fazlasıyla rahatlatıyor.
Tasarı Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu yaz yeni bir yabancı dil öğrenmeyi planlıyorum.
▶ Gelecek yıl kendi işimi kurmayı hedefliyorum.
▶ Hafta sonu ailemle kısa bir tatil yapmayı düşünüyorum.
▶ Önümüzdeki aylarda daha sağlıklı beslenmeye karar verdim.
Karşılaştırma Cümleleri
Örnekler:
▶ Şehir hayatı köy hayatına göre daha hareketlidir.
▶ Bu telefon diğer modele göre daha iyi bir kameraya sahip.
▶ Sabah kahvesi çaydan daha çok enerji veriyor.
▶ Bu roman, yazarın önceki eserlerinden daha olgun.
Aşamalı Durum Cümleleri
Örnekler:
▶ Günler kısaldıkça havalar da serinliyordu.
▶ Çocuk büyüdükçe sorumlulukları artıyordu.
▶ Zaman geçtikçe acısı hafifliyordu.
▶ Şehir genişledikçe trafik problemi büyüyor.
Olasılık (İhtimal) Cümleleri
Örnekler:
▶ Yarın yağmur yağma ihtimali yüksek.
▶ Bu saatte trafik sıkışık olabilir.
▶ Belki de toplantı iptal edilmiştir.
▶ Telefonu sessizde bırakmış olabilirim.
▶ Bu iş biraz daha zaman alabilir.
İçerik Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu roman, bir ailenin göç hikâyesini ve zorluklarını anlatıyor.
▶ Belgesel, iklim değişikliğinin deniz yaşamına etkilerini ele alıyor.
▶ Hikâye, dostluğun önemini vurguluyor.
▶ Makale, yapay zekânın eğitimdeki rolünü inceliyor.
Üslup Cümleleri
Örnekler:
▶ Yazar, betimlemelerinde çok akıcı ve şiirsel bir dil kullanmış.
▶ Hikâye sade ve anlaşılır bir üslupla kaleme alınmış.
▶ Şair duygularını samimi bir dille aktarmış.
▶ Eserde ironik bir anlatım dikkat çekiyor.
Çıkarım Cümleleri
Örnekler:
▶ Sokaklar ıslaktı, demek ki gece yağmur yağmış.
▶ Dükkânın ışıkları kapalıydı, herhalde erken kapanmıştı.
▶ Herkes kalın mont giymişti, hava soğuk olmalıydı.
▶ Masanın üstü tozluydu, demek ki uzun süre kullanılmamıştı.
Örtülü Anlam Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu yıl da tatile gidemedik. (Demek ki maddi durumumuz iyi değil.)
▶ O da sonunda başarılı oldu. (Demek ki uzun zamandır çabalıyordu.)
▶ Mağaza yine indirimde. (Demek ki önceki indirimler de etkili olmamıştı.)
▶ Artık derslerime daha çok çalışacağım. (Demek ki önceden yeterince çalışmıyordum.)
Hâkim Olan Duyguya Göre Cümleler
Yakınma (Şikâyet) Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu apartmanda asansör sürekli arızalanıyor, çok yoruluyoruz.
▶ Ürün elime kırık geldi, iade süreci de çok uzun sürdü.
▶ Ofiste klima bozuk, bu sıcakta çalışmak imkânsız hâle geldi.
▶ Sipariş üç haftadır elime ulaşmadı.
Sitem Cümleleri
Örnekler:
▶ Beni bu kadar uzun süre aramamana bir anlam veremiyorum.
▶ Söz verdiğin hâlde yine unutmuşsun.
▶ Bir kere de beni düşünseydin keşke.
▶ Neden hep son dakikada haber veriyorsun?
Kanıksama Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu tür gecikmelere artık şaşırmıyorum bile.
▶ Trafiğe o kadar alıştım ki fark bile etmiyorum.
▶ Zam haberlerine artık kayıtsız kalıyoruz.
▶ Bu gürültüye zamanla alıştım.
Pişmanlık Cümleleri
Örnekler:
▶ Keşke o kadar acele etmeseydim.
▶ Ona karşı daha anlayışlı davranmalıydım.
▶ O fırsatı değerlendirmemekle büyük hata yaptım.
▶ Keşke daha önce bu kitabı okusaydım.
▶ Keşke ona o kadar sert davranmasaydım.
▶ O kadar acele etmeseydim bu hatayı yapmazdım.
▶ Keşke daha dikkatli dinleseydim, şimdi ne yapacağımı bilmiyorum.
▶ Ona güvenmeseydim başıma bunlar gelmezdi.
Hayıflanma Cümleleri
Örnekler:
▶ Keşke o kursa zamanında kaydolaydım.
▶ Ah, gençken daha çok seyahat etseydim.
▶ Tüh, o maçı kaçırmamalıydım.
▶ Keşke gençliğimde daha çok spor yapsaydım.
▶ Ah, o zaman o kursa gitseydim şimdi çok iyi bir mesleğim olurdu.
▶ Keşke biraz daha cesur olup hayallerimin peşinden gitseydim.
▶ Tüh, o indirimden faydalansaydım ne iyi olurdu.
Yadsıma (İnkâr) Cümleleri
Örnekler:
▶ Hayır, öyle bir şey demedim.
▶ Ben o toplantıda değildim ki.
▶ Asla böyle davranmadım.
▶ İnanmıyorum, bu hatayı ben yapmış olamam.
Küçümseme Cümleleri
Örnekler:
▶ Sen mi bu projeyi yönetecektin?
▶ Bu kadar ufak bir mesele için bu kadar telaş neden?
▶ O mu bize yol gösterecek?
▶ Senin görüşün pek bir şey değiştirmez.
Azımsama Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu kadar az parayla o işi yapmak mümkün değil.
▶ Bu küçücük oda bütün eşyaları almaz ki.
▶ Üç beş saatlik çalışmayla sınavı geçemezsin.
▶ Bu kadar az çabayla başarı beklemek yanlış.
▶ Bu bütçeyle o kadar iş bitmez.
▶ İki saatlik çalışmayla bu proje tamamlanmaz.
Beklenti-Gerçekleşmemiş Beklenti Cümleleri
Örnekler:
▶ Sınav sonuçları bu hafta açıklanır diye bekliyorum. (Beklenti)
▶ Onların da geleceğini sanıyordum. (Gerçekleşmemiş Beklenti)
▶ Bu işin daha çabuk biteceğini ummuştum. (Gerçekleşmemiş Beklenti)
▶ Havanın düzelmesini bekliyoruz. (Beklenti)
▶ Sınav sonuçlarının yarın açıklanacağını düşünüyorum. (Beklenti)
▶ Yeni filmin gişede büyük başarı yakalayacağını umuyorum. (Beklenti)
▶ Projenin zamanında tamamlanmasını bekliyoruz. (Beklenti)
▶ Onların da bize katılacağını sanıyordum. (Gerçekleşmemiş Beklenti)
▶ Bu işin daha kısa sürede biteceğini ummuştum. (Gerçekleşmemiş Beklenti)
▶ Havanın bugün güneşli olmasını bekliyordum. (Gerçekleşmemiş Beklenti)
Endişe (Kaygı) Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu kadar geç kalınca başına bir şey geldi diye korktum.
▶ Sınavı geçemezsem ne yaparım diye endişeleniyorum.
▶ Uçak gecikirse toplantıya yetişemeyiz.
▶ Sağlığıyla ilgili kötü bir haber almaktan korkuyorum.
Onay Cümleleri
Örnekler:
▶ Kesinlikle haklısın, bu en mantıklı seçenek.
▶ Gayet doğru bir yaklaşım, ben de aynı fikirdeyim.
▶ Çok yerinde bir karar vermişsin.
▶ Bu plan gerçekten işe yarayacaktır.
Özlem (Hasret) Cümleleri
Örnekler:
▶ O eski mahalle sohbetlerini çok özledim.
▶ Çocukluğumun geçtiği o bahçeyi yeniden görmek istiyorum.
▶ Eski arkadaşlarımla bir araya gelmeyi çok istiyorum.
▶ O tanıdık deniz kokusunu tekrar duymak istiyorum.
Beğeni Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu manzara gerçekten büyüleyici.
▶ Eline sağlık, bu yemeği harika yapmışsın!
▶ Bu tasarım son derece zarif olmuş.
▶ Bu performans izleyicileri büyüledi.
Şaşırma Cümleleri
Örnekler:
▶ Bu kadar kısa sürede bitireceğini hiç düşünmemiştim!
▶ Sen de mi buradaydın, ne tesadüf!
▶ Bunca yıl sonra tanıyabildim, inanılmaz.
▶ Bu kadar kolay çözüleceğini tahmin etmemiştim.
Alışkanlık - Terk Edilmiş Alışkanlık
Örnekler:
▶ Her sabah kahvemi balkonda içerim. (Alışkanlık)
▶ Akşamları mutlaka yürüyüş yaparım. (Alışkanlık)
▶ Her sabah erken kalkıp yürüyüş yaparım. (Alışkanlık)
▶ Yemeklerden sonra genellikle kahve içerim. (Alışkanlık)
▶ Her akşam yatmadan önce kitap okurum. (Alışkanlık)
▶ Eskiden her gün gazete okurdum. (Terk Edilmiş Alışkanlık)
▶ Çocukken her akşam masal dinlerdik. (Terk Edilmiş Alışkanlık)
▶ Eskiden her gün gazete okurdum. (Terk Edilmiş Alışkanlık)
▶ Küçükken her hafta sonu dedemleri ziyaret ederdik. (Terk Edilmiş Alışkanlık)
▶ Gençliğimde her gün spor yapardım. (Terk Edilmiş Alışkanlık)


