Nokta
Virgül
İki Nokta
Noktalı Virgül
Üç Nokta
Soru İşareti
Ünlem İşareti
Tırnak İşareti
Kısa Çizgi
Uzun Çizgi
Kesme İşareti
Yay Ayraç
Köşeli Ayraç
Düzeltme İşareti
Nokta (.)
Cümlenin sonuna konur.
Kütüphaneye gidip iki kitap ödünç aldı.
Bazı kısaltmaların sonuna konur.
Yzb. (Yüzbaşı) törene katıldı.
Dr. (Doktor) Elif Hanım vizite yaptı.
Fr. (Fransızca) kelimeler sözlükte işaretlendi.
Doç. Dr. (Doçent Doktor) yeni bir kitap yayımladı.
Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur.
Kitabın 2. bölümü giriş niteliğindedir.
Sınıfın 5. (beşinci) sırasında oturuyor.
Binanın 6. (altıncı) katında çalışıyor.
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur.
10-15. sayfalar arasını okuyunuz.
Dersteki 3, 6 ve 9. üniteleri gözden geçirdim.
Bu çalışma, XX-XXI. yüzyıllar arasındaki değişimi ele alıyor.
Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur.
II. Bölüm
III. Bölüm
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Okullar 14.09.2026'da açılacak.
İzinim 01.08.2025'te başlıyor.
Toplantı 20.05.2025 tarihinde yapılacak.
Dikkat: Tarihlerde ay adları yazıyla yazıldığında nokta kullanılmaz
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Buluşma saatimiz 18.45'te.
Dikkat: Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için kesinlikle iki nokta konmaz.
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur.
Şehrin nüfusu 1.245.860 olarak açıklandı.
Yıllık gelir 4.100.000 dolar oldu.
10. Genel ağ adreslerinde kullanılır.
Resmi duyurular için http://meb.gov.tr adresini takip edebilirsiniz.
Makalelerin tam metnine erişmek için http://tubitak.gov.tr sitesini ziyaret edin.
Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.
1.5⋅8=12
9⋅3=27
Virgül (,)
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.
Yüksek dağlar, sakin göller, yeşil ormanlar beni hep büyülemiştir.
Sabırlı, dürüst ve çalışkan bir öğrenciydi.
Ankara'ya, İzmir'e ve Bursa'ya uğramayı planlıyoruz.
Birbiriyle ilgisi olan, art arda sıralanan cümleleri ayırmak için konur.
Çantasını aldı, kapıyı kilitledi, hızla merdivenlerden indi.
Kitabı bitirdim, çok sevdim, herkese önerdim.
Rüzgâr esiyor, yapraklar uçuşuyor, kuşlar ötüyor.
Uzun cümlelerde yapılan işi belirten sözcükten uzak düşmüş olan, cümlede işi yapan sözcüğün yanına konur.
İhtiyar çınar ağacı, kasaba meydanında gelip geçen her insanın hikayesine yüz yılı aşkın bir süredir sessizce tanıklık ediyordu.
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur.
Bu yarış, herkes biliyor ki, en zorlu parkura sahip.
Bu dizi, bence yılın en iyisi, kesinlikle izlemelisin.
Bu şarkı, dinlemenizi öneririm, gerçekten etkileyici.
Amcam, emekli öğretmen, bize hep kitap önerirdi.
Anlama güç kazandırmak için, tekrarlanan kelimeler arasına konur.
Git, git, git… Derken birden içinin acıdığını fark etti.
Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur.
Bu işi bugün bitirmeliyiz, diye ekledi.
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinin bitimine konur.
— Bu konuyu daha sonra konuşalım, diye ekledi.
Edebi eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
— Bulduğumuz yeni maden damarı şirketin geleceğini kurtarabilir, dedi.
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren hayır, yok, evet, peki, pekala, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur.
Elbette, hafta sonu planladığınız doğa yürüyüşüne ben de seve seve katılırım.
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.
Yaşlı, kadından yardım istemişti.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur.
Sevgili öğrenciler, sınavınızda başarılar dilerim.
Sayın Başkan, toplantıyı açıyorum.
Sayıların yazılışında kesirleri ayırmak için kullanılır.
Marketten 1,5 kilogram elma aldım.
Yarışmacı parkuru 10,8 saniyede tamamladı.
Cümlede işi yapan görevinde bulunan "bu, şu, o" zamirlerinden sonra kullanılır.
Şu, karşıdaki ev bizim yeni evimiz.
O, bütün gün ders çalıştı.
Cümle içinde "ve, veya, yahut, ya … ya, da / de vb." bağlaçlarından önce de sonra da virgül kullanılmaz.
İstediğin kitabı veya dergiyi alabilirsin. (Yanlış: İstediğin kitabı, veya dergiyi alabilirsin.)
Şart ekinden sonra virgül konmaz.
Çok çalışırsan başarılı olursun. (Yanlış: Çok çalışırsan, başarılı olursun.)
Erken gelirsen seninle kahve içeriz. (Yanlış: Erken gelirsen, seninle kahve içeriz.)
Metin içinde zarf-fiil (-ip, ince, -eli, -kan, -madan, -arak, -dıkça vb.) eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
Arkadaşını karşısında görünce ne diyeceğini bilemedi.
Uyarı: Metin içinde zarf-fiil eki art arda gelmiş kelime varsa bu kelimeler eş görevli sayılarak aralarına virgül konur:
Soruları tek tek okuyup, şıkları dikkatlice eleyerek sınavı herkesten önce bitirdi.
Sabah erkenden uyanıp, kahvaltısını hızlıca yapıp evden dışarı fırladı.
Noktalı Virgül (;)
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur:
Şiir, roman, hikâye edebi türlerdir; makale, deneme öğretici metinlerdir.
Bakkaldan ekmek, süt, yumurta; manavdan ise domates, biber aldık.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur:
At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir:
Genç sanatçı; disiplinli, yetenekli, yenilikçi yapısıyla kısa sürede tüm dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.
İki Nokta (:)
Kendiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
Türkiye'nin büyük üç şehri: İstanbul, Ankara, İzmir.
En sevdiğim dersler: matematik, fizik, kimya.
Kendiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur.
Kendimi kısaca özetleyeyim: Yıllardır bu köyde öğretmenlik yapan bir eğitim sevdalısıyım.
Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
Yarışmacı: Heyecandan kalbim duracak gibi, lütfen hemen söyleyin.
Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
Örnekler:
Yaşlı adam bastonuna dayanarak doğruldu ve kısık bir sesle mırıldandı: — Evlat, buraların eski halini bilseydin inan gözlerine inanamazdın.
Bahçıvan elindeki budama makasını yere bıraktı ve ev sahibine döndü: — Bu ağaçların kurumaması için acilen ilaçlanması gerekiyor.
Genel ağ adreslerinde kullanılır.
Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.
36:6=6
100:10=10
Üç Nokta (...)
Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
İçimde bir sevinç, kafamda binlerce soru…
Keşke o gün orada olsaydım…
Öyle sessizdi ki…
Ne düşündüğünü bir bilsen…
Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açık yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.
Olayların bu noktaya gelmesinin tek sorumlusu o tanıdığımız işgüzar müdür ... Bey'dir.
Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konu.
"... fırtına dindiğinde sahil şeridinde devasa dalgaların bıraktığı izlerden başka hiçbir şey kalmamıştı ..."
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.
Size ne anlatırsam anlatayım, bu acıyı bizzat yaşamayanın beni anlaması imkânsız...
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur.
Koca Ali… Koca Ali, be!..
Uyarı: Ünlem ve soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta konulur: Nasıl da geçti koca yaz?..
Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır.
— Kubilay...
Ne düşünüyorsun bu konuda?
— ...
Soru İşareti (?)
Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.
Yeni telefonunu ne zaman aldın?
Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.
— Çay mı kahve mi?
▶ Danışmadaki görevli bilgisayardan başını kaldırıp bana baktı:
— Doğum yeriniz?
▶ Karakoldaki memur elindeki formu doldururken yüzüme sertçe sordu:
— Mesleğiniz?
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır.
İstanbul'dan yola çıkan otobüsümüz Amasya'ya tam dört saatte (?) varmış.
Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur.
Bu ödevi kütüphanede mi hazırlayalım, yahut bizim evde mi toplanalım?
mı / mi ekini alan yan cümle temel cümlenin zarf tümleci olduğunda soru işareti konmaz.
Sınav stresini atlattım mı kendime güzel bir tatil ödülü vereceğim.
Ünlem İşareti (!)
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur.
Yangın var! Herkes dışarı çıksın.
Aman Tanrım, ne muhteşem bir gün batımı!
Zavallı köpek, günlerdir sahipsiz dolaşıyor!
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.
Dikkat! Kaygan zemin.
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
Güya her sabah erkenden uyanıp spor yapacakmış (!) ama yataktan kalkamıyor.
Kısa Çizgi (-)
Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur:
Ne kadar güzel bir manzara!
İmdat! Yangın var.

Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur, ara sözlere bitişik yazılır.
Ankara'ya -Türkiye'nin başkentine- yarın gideceğiz.
Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır.
Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır.
Heceleri göstermek için kullanılır.
Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.
Türkçe-Almanca sözlük aldım. (ve)
1914-1918 yılları arasında I. Dünya Savaşı yaşandı. (-den ... -e)
Matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır.
100 - 50 = 50
Sıfırdan küçük değerleri göstermek için kullanılır.
Uzun Çizgi (—)
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgisi de denir.
— Kütüphanede ödevimi bitirmeye çalışıyordum anne.
Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir.
Asker — Emredersiniz komutanım, canımız bu vatana feda olsun!
Tırnak İşareti (" ")
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır:
Kitabın giriş sayfasında yer alan "Gelecek, bugünden hazırlananlara aittir." sözü beni çok etkiledi.
Uyarı: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır.
Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.
Bu dönemde izlenen "aktif dış politika" stratejisi meyvelerini vermeye başladı.
Cümle içerisinde eserlerin ve yazıların adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır.
Tezin ikinci bölümünde yer alan "Veri Analizi Yöntemleri" başlığı altındaki verileri güncelledim.
Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.
Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşk-ı Memnu"sunu televizyon dizisinden önce mutlaka okumalısınız.
Kesme İşareti (')
Özel isimlere getirilen bazı ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Ankara'da hava bugün çok güzel.
Fırat Nehri'nin suyu azalmış.
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır.
Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.
Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur.
Doktor Ali Bey'in yeni makalesi yayınlandı.
Mustafa Kemal Atatürk'ün ilke ve inkılapları yol göstericidir.
Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.
TSK'nın gücü takdire şayan.
BM'nin aldığı kararlar tartışılıyor.
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.
Doğum günüm 23 Nisan'da kutlanacak.
Proje teslim tarihi 10 Kasım'a ertelendi.
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için konur.
Hayır, bu şekilde olmaz.
Olur, ben de geliyorum.
Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılır.
Düştü m’ola sevdiğimin yurduna
Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.
Söylediklerinde a’dan z’ye kadar haklıydı.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararları, Danıştayca yapılan inceleme, Çankaya Belediyesine başvurular vb.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda, Halk Ekmek Fabrikasından vb.
Özel isme geldiğinde özel ismin anlamını değiştiren ekler, çokluk anlamı sağlayan ekler ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.
Avrupalılaşma, Mehmetlerinkiler, Budizmden vb.
Ankaralılaşmak, Ayşelerle, Müslümanlıktan dolayı vb.
Yay Ayraç ( )
Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır.
Şirketin finansal raporları (Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırmalı olarak hazırlanmış.) yönetim kuruluna sunuldu.
Özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılır.
Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır.
Kadın — (Gözyaşlarını mendiliyle silerek derin bir iç çeker) Bunca yıldan sonra seni yeniden görmek ne garip...
Alıntıların aktarıldığı eseri, yazarı veya künye bilgilerini göstermek için kullanılır.
Bir isim sıfat görevinde kullanıldığında niteleme veya belirtme yönüyle öne çıkar. (Korkmaz 2005: 112)
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti ve bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.
Dünyaca ünlü bu gezginin doğum yerinin Tokat (?) olduğu bazı kaynaklarda rivayet edilir.
Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kapama ayracı konur.
Köşeli Ayraç [ ]
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır.
Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır:
Düzeltme İşareti (^)
Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine konur.
Birtakım kelimelerle özel adlarda bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlüleri üzerine konur
Bazı kullanımlar:
millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik vb.


