Öğrencinin dinleyeceğinden/izleyeceğinden ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulması ve belirlediği ipuçlarıyla ön bilgileri arasında bağ kurarak dinlediğinin/izlediğinin konusunu belirlemesi sağlanır. Devamında, dinlediğinde/izlediğinde açık olarak verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirlemesine yönelik çalışmalar yapılır. Uygun durumlarda (uyarı, yönerge, yönlendirme olan metinlerde) dinlediğinde/izlediğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi vermesi sağlanır.

Özetle,

a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.

Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:

Bu dinleme metninin “yüzey anlamı” dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Metinde açıkça ifade edilen konu, müze içerisinde uyulması gereken bazı kurallardır.
B) Verilen yönerge doğrultusunda dinleyicilerin telefon flaşlarını kontrol edip kapatması beklenmektedir.
C) Metninde, flaş ışığının tarihi eserlerde oluşturduğu kimyasal bozulmalar detaylıca açıklanmıştır.
D) Rehber, öğrencilerden yapmalarını ve yapmamalarını istediği eylemleri açıkça ifade etmiştir.

Cevap Açıklaması:

• Kazanımda belirtilen “yüzey anlam”, dinlenen metinde doğrudan ve açık olarak verilen bilgilerdir. Rehberin duyurusunda flaş ışığının eserlere zarar verdiği söylenmiştir ancak bunun nasıl bir kimyasal bozulmaya yol açtığına dair hiçbir detay veya açıklama verilmemiştir. A, B ve D seçenekleri ise metinde doğrudan, açıkça ifade edilen konuları ve yönlendirme içeren metinlerde dinleyiciden beklenen uygun tepkiyi yansıtmaktadır.
• Doğru Cevap: C

Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:

Bu anonsu dinledikten sonra, metnin konusunu, metinde açıkça verilen yönergeleri (iletilmek istenen mesajı) ve bu uyarılar doğrultusunda yapmanız gerekenleri açıklayınız.

Yapılacaklar Örneği:

• Konu: Okulda yapılacak olan deprem tatbikatı.
• Açıkça Verilen Yönergeler (Mesaj): Tatbikatın saat 14.00’te yapılacağı, ikinci dersin sonunda sınıfların boşaltılması gerektiği, koşulmaması ve panik yapılmaması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
• Yapmanız Gerekenler: İkinci dersin bitiş zili çaldığında koşmadan, sakin bir şekilde bahçeye inmek ve belirtilen toplanma alanında sıraya geçmek.