- Öğrenci, metinde yer alan temayla ilgili söz varlığı ve temanın anahtar kavramlarını oluşturan kelime ve/veya kelime gruplarını belirler.
- Belirlenen söz varlığı unsurlarının metnin bağlamındaki anlamı; sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir diğer kaynaklardaki anlamları üzerinde durulur. Kelime ve/veya kelime grubunun kavram alanına (eş, yakın, zıt, terim, gerçek, mecaz anlamlı kelimeler; eş sesli, çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme) giren kelime veya kelime grupları üzerinde durulur. Varsa kelime ve/veya kelime grubunun görsel karşılığının (resim, işaret, emoji vb.) tespit edilmesi sağlanır. Yabancı dillerden alınan ve dilimizde henüz yaygınlaşmamış kelimelerin Türkçelerini belirlemesi sağlanır.
Öğrenme Çıktısı Sınıf Seviyesine Göre Kodları: T.O.5.20. | T.O.6.20.
Özetle,
a) Metnin temayla ilgili söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
Sınıflara Göre Konular,
- 5. Sınıf: Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme.
- 6. Sınıf: Gerçek, mecaz, terim anlamlı kelimeler.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Anadolu'nun bereketli topraklarında yetişen çınar ağaçları, yüzyıllardır bu coğrafyanın hafızası gibidir. Dalları gökyüzüne uzanırken kökleri toprağın derinliklerine sıkıca tutunur. Bir toplumun kültürü de tıpkı bu ağaç gibi köklerinden beslenir. Eğer o bağ koparsa, rüzgârın önünde savrulan kuru bir yapraktan farkımız kalmaz.
Metinde altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Metinde altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bitkileri toprağa bağlayan, topraktaki besi maddelerini emmesine yarayan bölüm
B) Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane
C) Bir şeyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü
D) Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü
B) Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane
C) Bir şeyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü
D) Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü
Çözüm:
Bu cümlede kök sözcüğü manevi temel güçlerin bütünü anlamıyla kullanılmıştır.
Cevap: C
Cevap: C
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
"Işık" sözcüğünü istenen anlamlarına göre cümlelerde kullanınız.
1. Gerçek anlamı: ________________________________________________
2. Eş anlamlısı: ________________________________________________
3. Deyim içinde: ________________________________________________
2. Eş anlamlısı: ________________________________________________
3. Deyim içinde: ________________________________________________
Cevaplar:
1. Cisimleri görmeyi, renkleri ayırt etmeyi sağlayan fiziksel enerji
2. çerağ, ziya, nur, şavk
3. Bugün ışık saçıyorsun. (Mecaz)
2. çerağ, ziya, nur, şavk
3. Bugün ışık saçıyorsun. (Mecaz)
