Metnin anahtar söz varlığından ve temanın anahtar kavramlarından kelimeler belirlenerek söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılır. Bu kapsamda belirlenen kelimelerin sırasıyla önce metnin bağlamındaki anlamları, ardından sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir diğer kaynaklardaki anlamları üzerinde durulur. Bir sonraki adımda kelimenin kavram alanına (eş, yakın ve zıt anlamlı kelimeler, eş sesli kelimeler, çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme vb.) giren kelimeler üzerinde çalışılır. Son olarak var ise kelimenin görsel karşılığı (resim, işaret, emoji vb.) belirlenir.
Özetle,
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
Ek Açıklama,
Söz varlığı unsurlarının kaynaklardaki (sözlük, genel ağ vb.) diğer anlamlarını ve varsa görsel karşılığını (resim, işaret, emoji vb.) belirler. Ayrıca üzerinde çalışılan söz varlığı unsurlarıyla ilgili (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) kelimeleri tespit edip aralarındaki anlam ilişkilerini ortaya koyar.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Anadolu'nun bereketli topraklarında yetişen çınar ağaçları, yüzyıllardır bu coğrafyanın hafızası gibidir. Dalları gökyüzüne uzanırken kökleri toprağın derinliklerine sıkıca tutunur. Bir toplumun kültürü de tıpkı bu ağaç gibi köklerinden beslenir. Eğer o bağ koparsa, rüzgârın önünde savrulan kuru bir yapraktan farkımız kalmaz.
Metinde altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Metinde altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bitkileri toprağa bağlayan, topraktaki besi maddelerini emmesine yarayan bölüm
B) Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane
C) Bir şeyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü
D) Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü
B) Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane
C) Bir şeyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü
D) Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü
Çözüm:
Bu cümlede kök sözcüğü manevi temel güçlerin bütünü anlamıyla kullanılmıştır.
Cevap: C
Cevap: C
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
"Işık" sözcüğünü istenen anlamlarına göre cümlelerde kullanınız.
1. Gerçek anlamı: ________________________________________________
2. Eş anlamlısı: ________________________________________________
3. Deyim içinde: ________________________________________________
2. Eş anlamlısı: ________________________________________________
3. Deyim içinde: ________________________________________________
Cevaplar:
1. Cisimleri görmeyi, renkleri ayırt etmeyi sağlayan fiziksel enerji
2. çerağ, ziya, nur, şavk
3. Bugün ışık saçıyorsun. (Mecaz)
2. çerağ, ziya, nur, şavk
3. Bugün ışık saçıyorsun. (Mecaz)
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
Yorum gönder