Basılı ve dijital medya metinlerinin değerlendirilecek özellikleri (amaç, hedef kitleye uygunluk, tutarlılık, olay/olaylar, karakterler, karakterlerin davranışları ile fiziksel ve psikolojik özellikleri, ileri sürülen görüşler, ana düşünce ve yardımcı düşünceler, hak ve özgürlükler, etik, değerler, dil-anlatım, ikna teknikleri, kaynak/konuşan/yazar vb.) belirlenir. Ön bilgiler işe koşularak medya metninin belirlenen özelliğini değerlendirmede kullanılacak bir norm belirlenir. Norm ve içerik karşılaştırılır. Karşılaştırma sonucu ortaya konarak bir yargıya ulaşılır.

Özetle,

a) Medya metninin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya metninin içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunu ortaya koyup bir yargıya ulaşır.

Ek Açıklama,

Bu öğrenme çıktısı 7 ve 8. sınıfta işlenir. Öğrenci, ön bilgilerini de kullanarak medya içeriğini farklı açılardan değerlendirir.

Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:

Bu görselle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Haberin temel amacı öğrencileri bilgilendirmek değil, "başarı" vaadiyle ticari bir ürün satmaktır.
B) Hedef kitle olarak çocukların ve gençlerin seçilmesi, onların sınav kaygılarının kullanıldığını gösterir.
C) Haberin dili, sunumu ve içeriği, toplum sağlığını korumayı hedefleyen tutarlı ve güvenilir bir medya örneğidir.
D) 'Sağlık Bakanlığı onayı yoktur' uyarısının okunamayacak kadar küçük ve gizli yazılması, haber kaynağının dürüstlük normuyla çeliştiğini kanıtlar.

Çözüm:

Medya metinleri değerlendirilirken ön bilgilerimizle bir "doğruluk ve etik normu" belirleriz. Bu metin; sınav kaygısını kullanan, asılsız vaatlerde bulunan ("hiç çalışmadan %100 başarı") ve önemli uyarıları gizleyen bir reklamdır. Dolayısıyla A, B ve D seçeneklerindeki eleştirel yargılar doğrudur. Ancak C seçeneğinde metnin "tutarlı ve güvenilir" olduğu iddia edilmiştir; oysa metin açıkça manipülatiftir ve etik değerlerden uzaktır.

Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!