Okuma sırasında öğrencinin anlamını bilmediği söz varlığı unsuruyla karşılaşması durumunda metnin bağlamından söz varlığı unsurunun anlamıyla ilgili ipuçlarını belirlemesi istenir. Bu süreçte gerekmesi durumunda söz varlığı unsurunun geçtiği cümlenin öncesinin ve sonrasının tekrar okunması önerilerek öğrenciye rehberlik edilir. Ardından belirlediği ipuçlarıyla ön bilgileri arasında bağ kurarak söz varlığı unsurunun anlamına yönelik mantıklı tahminlerde bulunması sağlanır. Bu çalışma, söz varlığı unsurunun anlamına ilişkin tahminin kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alınarak doğrulanmasıyla tamamlanır.
Özetle,
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
"Köyün en yaşlısı olan dedem, eski sandığından çıkardığı o sararmış fotoğraflara bakarken derin bir melankoli içine girer, uzaklara dalarak dakikalarca sessiz kalırdı. Onun bu hüzünlü ve kederli hâli, sanki geçmişteki güzel günlere duyduğu özlemi dışarı vuruyordu."
Yukarıdaki metinde geçen "melankoli" kelimesinin anlamını bağlamdan hareketle tahmin eden bir öğrencinin, aşağıdaki ipuçlarından hangisini kullanması en doğrudur?
Yukarıdaki metinde geçen "melankoli" kelimesinin anlamını bağlamdan hareketle tahmin eden bir öğrencinin, aşağıdaki ipuçlarından hangisini kullanması en doğrudur?
A) Sandığın eski olması ve içinden sararmış fotoğrafların çıkması.
B) Dedemin köyün en yaşlısı olması ve uzaklara bakması.
C) Metindeki "hüzünlü, kederli ve özlem duyma" ifadelerinin kullanılması.
D) Dedemin fotoğraflara bakarken sessiz kalmayı tercih etmesi.
B) Dedemin köyün en yaşlısı olması ve uzaklara bakması.
C) Metindeki "hüzünlü, kederli ve özlem duyma" ifadelerinin kullanılması.
D) Dedemin fotoğraflara bakarken sessiz kalmayı tercih etmesi.
Çözüm:
Bir kelimenin anlamını tahmin ederken o kelimeyi betimleyen veya onunla yakın anlamlı olan diğer kelimeler en güçlü ipuçlarıdır. Metinde "melankoli" kelimesinden hemen sonra gelen "hüzünlü ve kederli hâli" ifadesi, bu kelimenin duygusal bir çöküntü veya hüzünle ilgili olduğunu doğrudan kanıtlamaktadır. Dolayısıyla C seçeneği, kelimenin anlamını bulmamızı sağlayan en güçlü bağlamsal ipucudur.
Cevap: C
Cevap: C
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
Aşağıdaki kısa metni dikkatlice okuyunuz ve koyu yazılan kelimenin anlamını tahmin etmek için adımları takip ediniz.
Usta marangoz, elindeki tahtayı büyük bir itina ile zımparalıyor; en küçük bir pürüz kalmaması için dakikalarca uğraşıyordu. Onun bu özenli ve dikkatli çalışması, yaptığı her mobilyanın neden bu kadar pürüzsüz ve sağlam olduğunu açıklıyordu.
Usta marangoz, elindeki tahtayı büyük bir itina ile zımparalıyor; en küçük bir pürüz kalmaması için dakikalarca uğraşıyordu. Onun bu özenli ve dikkatli çalışması, yaptığı her mobilyanın neden bu kadar pürüzsüz ve sağlam olduğunu açıklıyordu.
1. Metindeki İpuçlarını Belirleyiniz: Kelimenin anlamını bulmanıza yardımcı olan anahtar sözcükleri yazınız.
2. Ön Bilgilerinizle Bağ Kurunuz: "En küçük bir pürüz kalmaması için dakikalarca uğraşmak" size nasıl bir çalışma biçimini çağrıştırıyor?
3. Tahmininizi Yazınız: Sizce "itina" kelimesinin anlamı nedir?
4. Doğrulama: Tahmininizi TDK Sözlük’ten kontrol ederek gerçek anlamını yazınız.
2. Ön Bilgilerinizle Bağ Kurunuz: "En küçük bir pürüz kalmaması için dakikalarca uğraşmak" size nasıl bir çalışma biçimini çağrıştırıyor?
3. Tahmininizi Yazınız: Sizce "itina" kelimesinin anlamı nedir?
4. Doğrulama: Tahmininizi TDK Sözlük’ten kontrol ederek gerçek anlamını yazınız.
Cevap Örneği:
1. İpuçları: "En küçük pürüz kalmaması için uğraşmak", "özenli çalışma", "dikkatli çalışma".
2. Ön Bilgi: Bir işin en iyi şekilde olması için harcanan yoğun çabayı ve dikkati çağrıştırıyor.
3. Tahmin: Özen göstermek, çok dikkatli davranmak, bir işi titizlikle yapmak.
4. Doğrulama: Özen, titizlik.
2. Ön Bilgi: Bir işin en iyi şekilde olması için harcanan yoğun çabayı ve dikkati çağrıştırıyor.
3. Tahmin: Özen göstermek, çok dikkatli davranmak, bir işi titizlikle yapmak.
4. Doğrulama: Özen, titizlik.
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
Yorum gönder