Öğrencinin metinden ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulması ve belirlediği ipuçlarıyla ön bilgileri arasında bağ kurarak okuduğu metnin konusunu belirlemesi sağlanır. Devamında, metinde açık olarak verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirlemesine yönelik çalışmalar yapılır. Uygun durumlarda (uyarı, yönerge, yönlendirme olan metinlerde) metinle iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi vermesi sağlanır.
Öğrenme Çıktısı Sınıf Seviyesine Göre Kodları: T.O.5.6. | T.O.6.6. | T.O.7.5. | T.O.8.5.
Özetle,
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama dair ipuçlarını bulur.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen
mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Astronotlar, uzay istasyonunda yaşarken yer çekimsiz ortamın etkileriyle başa çıkmak zorundadır. Bu ortamda kaslar ve kemikler zayıflayabildiği için her gün yaklaşık iki saat boyunca özel aletlerle spor yaparlar. Ayrıca, yemeklerin uçup gitmesini önlemek için yiyecekler özel paketlerde hazırlanır ve içecekler pipetle tüketilir. Uzayda yaşam, titizlikle planlanmış bu günlük rutinler sayesinde mümkün olmaktadır.
Bu metinde açıkça ifade edilen (yüzey anlamı olan) bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
Bu metinde açıkça ifade edilen (yüzey anlamı olan) bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Astronotlar uzayda en çok spor yaparken eğlenmektedirler.
B) Yer çekimsiz ortam, astronotların kas ve kemik sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir.
C) Gelecekte tüm insanlar uzay istasyonlarında benzer bir yaşam sürecektir.
D) Uzayda spor yapmak, dünyadaki spor salonlarında yapılan egzersizlerden daha zordur.
B) Yer çekimsiz ortam, astronotların kas ve kemik sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir.
C) Gelecekte tüm insanlar uzay istasyonlarında benzer bir yaşam sürecektir.
D) Uzayda spor yapmak, dünyadaki spor salonlarında yapılan egzersizlerden daha zordur.
Çözüm:
Metnin yüzey anlamı, metinde doğrudan ve açıkça belirtilen bilgileri kapsar. Metnin ikinci cümlesinde "Bu ortamda kaslar ve kemikler zayıflayabildiği için..." ifadesi yer almaktadır. Bu, B seçeneğindeki bilginin metinde doğrudan verildiğini kanıtlar. A, C ve D seçenekleri ise metinde açıkça ifade edilmeyen, kişisel yorum veya tahmin içeren yargılardır.
Cevap: B
Cevap: B
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
Aşağıdaki kuralları okuyunuz ve metnin yüzey anlamını belirlemeye yönelik soruları yanıtlayınız.
‼️ LABORATUVAR KULLANIM KURALLARI
⚠️ Laboratuvara öğretmeninizden önce girmeyiniz ve izinsiz hiçbir maddeye dokunmayınız.
⚠️ Çalışma sırasında mutlaka koruyucu önlük ve gözlük takınız.
⚠️ Herhangi bir kimyasal madde döküldüğünde veya bir cam malzeme kırıldığında derhal öğretmeninize haber veriniz.
⚠️ Deney bitiminde kullanılan malzemeleri temizleyiniz ve ellerinizi mutlaka sabunla yıkayınız.
‼️ LABORATUVAR KULLANIM KURALLARI
⚠️ Laboratuvara öğretmeninizden önce girmeyiniz ve izinsiz hiçbir maddeye dokunmayınız.
⚠️ Çalışma sırasında mutlaka koruyucu önlük ve gözlük takınız.
⚠️ Herhangi bir kimyasal madde döküldüğünde veya bir cam malzeme kırıldığında derhal öğretmeninize haber veriniz.
⚠️ Deney bitiminde kullanılan malzemeleri temizleyiniz ve ellerinizi mutlaka sabunla yıkayınız.
Konuyu Belirleme: Metnin konusunu ve varsa görsel ipuçlarını (başlıktaki uyarı kelimesi gibi) değerlendirerek yazınız.
Açık Bilgileri Belirleme: Metne göre, ellerin sabunla yıkanması ne zaman yapılması gereken bir işlemdir?
Mesajın Gerektirdiği Tepkiyi Verme: Bu metni okuyan bir öğrenci, laboratuvarda bir tüp kırıldığında ilk olarak ne yapmalıdır?
Açık Bilgileri Belirleme: Metne göre, ellerin sabunla yıkanması ne zaman yapılması gereken bir işlemdir?
Mesajın Gerektirdiği Tepkiyi Verme: Bu metni okuyan bir öğrenci, laboratuvarda bir tüp kırıldığında ilk olarak ne yapmalıdır?
Cevap Örneği:
1. Konu: Okul laboratuvarında uyulması gereken güvenlik kuralları. (İpucu: "DİKKAT" uyarısı ve "Kullanım Kuralları" başlığı.)
2. Açık Bilgi: Deney bitiminde yapılması gereken bir işlemdir.
3. Tepki Verme: Hiçbir şeye dokunmadan derhal öğretmenine haber vermelidir.
2. Açık Bilgi: Deney bitiminde yapılması gereken bir işlemdir.
3. Tepki Verme: Hiçbir şeye dokunmadan derhal öğretmenine haber vermelidir.
