- Üst düzey düşünmede önemli bir beceri olan değerlendirmede metnin bir unsuru (içeriği, dili, organizasyonu ve yazarı) seçilir. Bu unsuru öğrenci veya uygulayıcı seçebilir. Öğrenci ön bilgilerini kullanarak belirlenen unsuru değerlendirmede kullanılabilecek bir ölçüt (evrensel ahlak ilkeleri, inançlar, toplumsal normlar; yasalar, bir uzmanlık alanındaki kabuller, kurallar vb.) belirler. Metinden seçilen unsuru inceler ve ulaştığı bilgileri belirlediği ölçütle karşılaştırır. Karşılaştırma sonucundan yararlanarak bir yargıya ulaşır.
- Değerlendirme çalışmalarında her sınıf seviyesinde bir unsura odaklanılır ancak 7 ve 8. sınıflarda gerekli görülmesi hâlinde önceki sınıf seviyelerinde işlenilen unsurlara da yer verilebilir.
Öğrenme Çıktısı Sınıf Seviyesine Göre Kodları: T.O.6.22. | T.O.7.22. | T.O.8.22.
Özetle,
a) Değerlendirme ölçütüne karar verir.
b) Metni ölçüte göre inceler.
c) Metindeki unsurları belirdiği ölçütle karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
Sınıflara Göre Konular,
- 6. Sınıf: Metnin içeriğini (şahıs ve/veya varlıklar ile bunların davranışları, karakter özellikleri, olay vb.; ileri sürülen görüşler, ana düşünce ve yardımcı düşünceler, seçilen örnekler vb.) değerlendirir.
- 7. Sınıf: Metnin dilini (kelime seçimi, cümle uzunluğu vb.) değerlendirir. Metnin organizasyonunu (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme, sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) değerlendirir.
- 8. Sınıf: Metnin yazarını (yazarın bakış açısı, tutumu vb.) değerlendirir.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Küçük kasabanın en büyük kütüphanesinde, tozlu rafların arasında kaybolmuş eski bir defter bulundu. Defterin yazarı, elli yıl öncesinden bugünlere sesleniyor, doğanın beton yığınları altında ezilmemesi gerektiğini vurguluyordu. Yazar, 'Toprak ana küserse, bereket son bulur.' diyerek seçtiği güçlü örneklerle okuru derin bir düşünceye sevk ediyordu. Metin, şiirsel ve akıcı diliyle bir çırpıda okunuyor; girişten sonuca kadar bir nehir gibi kesintisiz akıyordu.
Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili olarak hangisi söylenemez?
Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili olarak hangisi söylenemez?
A) Metinde yazarın doğayı koruma konusundaki görüşleri, "Toprak ana" örneğiyle desteklenerek etkili bir şekilde sunulmuştur.
B) Metinde kullanılan kelime seçimleri ve akıcı anlatım, okuma kolaylığı sağlamaktadır.
C) Metin, serim bölümünde bir çatışma başlatmış ve düğüm bölümünde bu sorunu tamamen çözerek bitirmiştir.
D) Metindeki düşünceler arası bağlantılar kuvvetlidir ve bölümler arası akışta bir kopukluk bulunmamaktadır.
B) Metinde kullanılan kelime seçimleri ve akıcı anlatım, okuma kolaylığı sağlamaktadır.
C) Metin, serim bölümünde bir çatışma başlatmış ve düğüm bölümünde bu sorunu tamamen çözerek bitirmiştir.
D) Metindeki düşünceler arası bağlantılar kuvvetlidir ve bölümler arası akışta bir kopukluk bulunmamaktadır.
Çözüm:
"Serim bölümünde çatışma başlatıp düğümde çözme" ifadesi yanlıştır; çünkü bilgilendirici metinlerde giriş-gelişme-sonuç bölümleri bulunur.
Cevap: C
Cevap: C
