Türkçede ekler üstlendikleri görevlere göre iki ana gruba ayrılır:
1. Çekim Ekleri: Kelimenin anlamını değiştirmeyen, sadece kelimeler arasında ilgi kuran, zaman, çoğul veya durum (hal) bildiren eklerdir. (Örn: Şeker + -ler → Şekerler)
2. Yapım Ekleri: Eklendiği kelimenin anlamını veya türünü değiştiren, yeni bir kelime türeten eklerdir. (Örn: Şeker + -lik → Şekerlik)
Örnek Etkinlik
Aşağıdaki kelimelerde koyu yazılmış eklerin türünü (Yapım Eki / Çekim Eki) örnekteki gibi karşılarına yazınız.
Evden → ........................................................................................
Tuzluk → ........................................................................................
Kalemler → ........................................................................................
Sevgi → ........................................................................................
Yoldan → ........................................................................................
Simitçi → ........................................................................................
Okulumuz → ........................................................................................
Yazlık → ........................................................................................
Masada → ........................................................................................
Bilgi → ........................................................................................
Evden → ........................................................................................
Tuzluk → ........................................................................................
Kalemler → ........................................................................................
Sevgi → ........................................................................................
Yoldan → ........................................................................................
Simitçi → ........................................................................................
Okulumuz → ........................................................................................
Yazlık → ........................................................................................
Masada → ........................................................................................
Bilgi → ........................................................................................
Cevaplar:
-den → Çekim Eki (Ayrılma hal eki)
-luk → Yapım Eki (Yeni kelime türetmiş)
-ler → Çekim Eki (Çoğul eki)
-gi → Yapım Eki (Sev- fiilinden sevgi ismini türetmiş)
-an (-dan) → Çekim Eki (Ayrılma hal eki)
-çi → Yapım Eki (Meslek/yapan kişi türetmiş)
-umuz → Çekim Eki (İyelik/aitlik eki)
-lık → Yapım Eki (Yeni kavram türetmiş)
-da → Çekim Eki (Bulunma hal eki)
-gi → Yapım Eki (Bil- fiilinden bilgi ismini türetmiş)
-den → Çekim Eki (Ayrılma hal eki)
-luk → Yapım Eki (Yeni kelime türetmiş)
-ler → Çekim Eki (Çoğul eki)
-gi → Yapım Eki (Sev- fiilinden sevgi ismini türetmiş)
-an (-dan) → Çekim Eki (Ayrılma hal eki)
-çi → Yapım Eki (Meslek/yapan kişi türetmiş)
-umuz → Çekim Eki (İyelik/aitlik eki)
-lık → Yapım Eki (Yeni kavram türetmiş)
-da → Çekim Eki (Bulunma hal eki)
-gi → Yapım Eki (Bil- fiilinden bilgi ismini türetmiş)
Örnek Sorular
"Yol" kelimesine aşağıdaki eklerden hangisi getirilirse yeni bir kelime türetilmiş olur?
A) -da B) -cu C) -lar D) -dan
A) -da B) -cu C) -lar D) -dan
Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kalın harflerle yazılan sözcük hem yapım eki hem de çekim eki almamıştır?
A) Sınıftaki öğrenciler çok heyecanlıydı.
B) Bize gelen mektubu henüz okumadım.
C) Sokaktaki simitçiler sabah erkenden işe başlar.
D) Defterine güzel yazılar yazıyordu.
A) Sınıftaki öğrenciler çok heyecanlıydı.
B) Bize gelen mektubu henüz okumadım.
C) Sokaktaki simitçiler sabah erkenden işe başlar.
D) Defterine güzel yazılar yazıyordu.
Cevap: B
