Dinlediğinde/izlediğinde yer alan bir olay ya da durum, problem biçiminde tanımlanır. Söz konusu olay ya da durumun problemli yönü öğrencinin kendi bakış açısıyla özetlenir. Netleştirilen olay ya da durumun sorun olarak algılanan yönlerine ilişkin akıl yürütülerek alternatif çözümler üretilir ve bunlar arasından en uygun çözüm belirlenir. Üretilen çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapılır.

Özetle,

a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.

7. Sınıf İçin Ek Açıklama,

7. sınıf seviyelerinde dinlediğinde/izlediğinde problem olarak görülebilecek bir olay ya da durumu problem olarak yapılandırır (olay ya da durumu netleştirmesi, sorun olarak algılanan yönlerini ve olası sebeplerini detaylıca ortaya koyması) ve probleme çözüm üretir.

Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:

7. sınıf öğrencisi Kerem, “Geleceğin Meslekleri” konulu bir içerik dinlemiştir. İçerikte sunucu, “Gelecekte sadece yazılımcılar ve robot mühendisleri iş bulabilecek, diğer tüm meslekler tamamen yok olacak.” şeklinde bir görüş ileri sürmüştür. Kerem bu bölümü eleştirerek şu yorumu yapmıştır:

Bu dinleme metnindeki durumu “problem çözme” adımlarına göre yapılandıran bir öğrencinin, aşağıdaki aşamalardan hangisini uygulaması beklenmez?

A) Olayı kendi bakış açısıyla özetleyerek kütüphanedeki temel sorunu tanımlaması.
B) Sorunun olası sebeplerini detaylıca ortaya koyması.
C) Problemin çözümü için kütüphanenin tamamen kapatılması gerektiği yargısına varması
D) Sorunla ilgili alternatif çözümler üretip en uygununu seçmesi.

Cevap Açıklaması:

• A seçeneğinde problemin tanımlanması, B seçeneğinde sebeplerin yapılandırılması ve D seçeneğinde alternatif çözümler üretilmesi kazanımın adımlarıyla birebir örtüşmektedir. Ancak C seçeneğinde kütüphaneyi kapatmak bir çözüm üretmek değil, problemden kaçmaktır ve çözüm üretme/değerlendirme basamaklarına aykırıdır.
• Doğru Cevap: C

Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:

Dinlediğiniz bu metindeki durumu bir “problem” olarak yapılandırarak aşağıdaki adımları tamamlayınız:

1. Problemi Tanımlama: Metindeki temel sorunu kendi cümlelerinizle özetleyiniz.
2. Alternatif Çözümler: Bu probleme karşı ürettiğiniz iki farklı çözüm yolunu paylaşınız.
3. En Uygun Çözüm ve Değerlendirme: Ürettiğiniz alternatiflerden hangisinin daha uygulanabilir ve kalıcı olduğunu seçerek gerekçesini kısaca açıklayınız.

Cevap Örneği:

• 1. Problemi Tanımlama: Sokak hayvanlarına verilen suların plastik kaplara konması yüzünden suların dökülmesi, kapların uçarak çevre kirliliği yaratması ve hayvanların susuz kalması.
• 2. Alternatif Çözümler: 1. Çözüm: Mahalledeki eski araba lastiklerinin içini temizleyip su kabına dönüştürerek ağırlaştırmak. | 2. Çözüm: Belediye ile iletişime geçip parka rüzgârdan devrilmeyecek, yere sabitlenmiş beton veya metal su pınarları yaptırmak.
• 3. En Uygun Çözüm ve Değerlendirme: “Bence 2. çözüm (beton/sabit su pınarları) en uygunudur. Çünkü plastik kaplar veya tekerlekler geçici bir çözümdür, zamanla yine kirlilik yaratabilir. Ancak belediyenin yapacağı sabit bir su pınarı, devrilme tehlikesi olmayan kalıcı, sağlam ve hayvanlar için her zaman erişilebilir bir çözüm olacaktır.”