Öğrencinin metnin içeriğinde yer alan olay, durum, konu vb.ni incelemesi sağlanır. Bu aşamada öğrencinin metnin hem yüzey anlamına hem de var ise derin anlamına hâkim olması gerekmektedir. Ardından öğrencinin gözünden olayı, durumu veya konuyu kimin yorumlayacağına karar vermesi sağlanır. Bu aşamada öğrenci kendi bakış açısıyla yorum yapabileceği gibi yazarın veya yazar dışında bir başkasının bakış açısını da benimseyebilir. Son aşamada öğrencinin belirlediği bakış açısıyla ele alınan olay, durum ya da konuyu açıklaması/detaylandırması sağlanır.
Belirli bir bakış açısıyla (yazarın bakış açısı, kendi öznel-nesnel bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısı) metinde ne anlatılmak istendiğine veya ne anlaşılması gerektiğine açıklık getirmeleri, detaylandırmaları, genellemeler yapmaları, derin anlamdan bir sonuca ulaşmaları sağlanır. Yorum yapılırken “Tüm bunlardan ben ... yapmam gerektiğini anlıyorum.”, “Yazar bunları söyleyerek aslında ... yapmamızı istiyor.”, “Bu durumda ... sadece ... değil, aynı zamanda ...-(y)I da kapsayan daha büyük bir yapı.” vb. ifadelerin kullanılması beklenir. Okurun metindeki bilgilerle ön bilgileri arasında bağ kurması gerekmektedir.
Özetle,
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
Konuyla İlgili Test Sorusu ve Cevap Açıklaması:
Yapay zekâ, insanlığın elindeki en güçlü fırça olabilir ancak unutulmamalıdır ki fırça kendi başına bir sanat eseri yaratamaz. Sanatın özü, bir fırça darbesinin arkasındaki insani duyguda, bir şairin mısralarına sakladığı o sızıda gizlidir. Teknoloji sadece bir araçtır; asıl mesele o aracı kullanan zihnin derinliğidir.
Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
A) Yapay zekâ, gelecekte insan duygularını taklit ederek şairlerden daha iyi şiir yazacaktır.
B) Sanat, sadece teknolojiyle oluşturulabilecek modern bir yapıdır.
C) Yaratıcılığın temelinde teknolojik gelişim değil, insanın ruhu ve bilinci vardır.
D) Sanat aynı zamanda makinelerin kusursuzluğunu da kapsayan dijital bir yapıdır.
B) Sanat, sadece teknolojiyle oluşturulabilecek modern bir yapıdır.
C) Yaratıcılığın temelinde teknolojik gelişim değil, insanın ruhu ve bilinci vardır.
D) Sanat aynı zamanda makinelerin kusursuzluğunu da kapsayan dijital bir yapıdır.
Çözüm:
Metinde "fırçanın kendi başına bir şey yapamayacağı" ve "sanatın özünün insani duyguda olduğu" vurgulanmaktadır.
Cevap: C
Cevap: C
Konuyla İlgili Etkinlik Örneği:
Aşağıdaki parça ile ilgili soruları yanıtlayınız.
Küçük kasabanın kıyısındaki orman, devasa bir maden projesi için kesilme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Kasaba halkının bir kısmı yeni iş imkânları için heyecanlıydı. Ancak yaşlı kütüphaneci Mehmet Bey, her akşam ormanın derinliklerine bakarak şunları söylüyordu: "Bir ağacı kesmek, binlerce yıllık bir hikâyeyi yarım bırakmaktır. Demir ve çelik karın doyurur belki ama ruhun açlığını sadece o yaprakların hışırtısı dindirir."
Küçük kasabanın kıyısındaki orman, devasa bir maden projesi için kesilme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Kasaba halkının bir kısmı yeni iş imkânları için heyecanlıydı. Ancak yaşlı kütüphaneci Mehmet Bey, her akşam ormanın derinliklerine bakarak şunları söylüyordu: "Bir ağacı kesmek, binlerce yıllık bir hikâyeyi yarım bırakmaktır. Demir ve çelik karın doyurur belki ama ruhun açlığını sadece o yaprakların hışırtısı dindirir."
1. Mehmet Bey'in (yazarın) bakış açısıyla olayları yorumlayınız: "Mehmet Bey bu sözleriyle aslında ----"
2. Kendi bakış açınızla olayları yorumlayınız: "Tüm bunlardan ben, ----"
2. Kendi bakış açınızla olayları yorumlayınız: "Tüm bunlardan ben, ----"
Cevap Örneği:
1. Mehmet Bey'in Bakış Açısı: "Mehmet Bey bu sözleriyle aslında maddi kazancın, doğanın ve manevi huzurun yerini asla tutamayacağını; doğayı yok etmenin bir kültürü ve belleği yok etmek olduğunu anlatmak istiyor."
2. Kendi Öznel Bakış Açım: "Tüm bunlardan ben, sadece bugünkü ihtiyaçlarımı değil, gelecek nesillere bırakacağım dünyayı da düşünerek kararlar almam gerektiğini anlıyorum."
2. Kendi Öznel Bakış Açım: "Tüm bunlardan ben, sadece bugünkü ihtiyaçlarımı değil, gelecek nesillere bırakacağım dünyayı da düşünerek kararlar almam gerektiğini anlıyorum."
Bu içerik faydalı oldu mu? İçeriği puanlayın!
Yorum gönder