Tüm Terimler (A-Z)

Sözlükte yer alan 186 adet terim listeleniyor.

Hikâye Unsurları

Hayal Ürünü Unsurlar

Hayal Ürünü Unsurlar, tamamen zihinsel kurguya dayalı, doğa kanunlarıyla açıklanamayan ve gerçek hayatta yaşanması imkânsız olan olay, kişi ve durumlardır. Olağanüstü varlıklar, konuşan eşyalar, sihirli nesneler ve fantastik olaylar bu gruba girer. Bu unsurlar, yazarın hayal gücünü en özgür şekilde yansıttığı unsurlardır.

Hâkim Olan Duyguya Göre Cümleler

Hayıflanma Cümleleri

Eldeki imkânlar varken yapılamayan, ihmal edilen veya fırsatı kaçırılan durumlar için duyulan üzüntüye hayıflanma denir. Pişmanlıktan farkı, ortada yapılmış yanlış bir eylemden ziyade, yapılmamış bir eylemin yarattığı boşluk ve üzüntüdür.

Metin Türleri

Hikâye (Öykü)

Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olan olayları; belirli bir yer, zaman ve kişi kadrosuna bağlı olarak, okuyucuda estetik bir zevk uyandıracak şekilde anlatan kısa edebi sanat eserleridir.

Paragrafta Anlam

Hikâye Edici Metin Yapısı

Hikâye edici metinler (öykü, roman, masal vb.) genellikle üç ana bölümden oluşur. Bu yapı, okuyucuyu olayların içine çekmek, merak uyandırmak ve tatmin edici bir sona ulaştırmak için kullanılır. Klasik hikâye kurgusu Serim - Düğüm - Çözüm şeklinde ilerler.

Hikâye Unsurları

Hikâye Unsurları

Hikâye, olayların belirli bir düzen içinde anlatıldığı metinlerdir. Her hikâyenin temelini oluşturan dört ana unsur vardır. Bu unsurlar, okuyucunun hikâyeyi daha iyi anlamasını ve hayal etmesini sağlar.

Metin Türleri

Hiper Metin

Hiper Metin, bilgisayar ekranı veya diğer elektronik cihazlarda gösterilen, sadece yazıdan ibaret olmayan, gelişmiş özelliklere sahip dijital metinlerdir. Hiper metinler, diğer metin ve kaynaklara bağlantılar (link) ile bağlanabilir; imaj, fotoğraf, video, ses, tablo, grafik ve formül gibi çoklu ortam unsurları içerebilir. Günümüz internetinin temel yapı taşıdır ve çoğu web sitesinde kullanılır.

Metinde Anlatıcı

Kahraman Bakış Açısı

Anlatıcının hikâyedeki karakterlerden biri (genellikle baş kahraman) olduğu anlatım türüdür. Anlatıcı sadece kendi gördüklerini, yaşadıklarını, hissettiklerini ve düşündüklerini aktarabilir. Başka karakterlerin iç dünyasını bilemez. Bu bakış açısı “ben” veya “biz” zamirleriyle anlatıldığı için samimi ve içten bir hava yaratır.

Cümlede Anlam

Kalıp Sözler

Toplum hayatında bireyler arasındaki iletişimi kolaylaştıran, belirli sosyal durumlar karşısında söylenmesi gelenekleşmiş, değişmez ifadelere kalıp sözler denir. Bu sözler, bir toplumun kültürünü ve nezaket anlayışını yansıtan, günlük yaşamın vazgeçilmez yapı taşlarıdır.

Metin Türleri

Kamu Spotu Metin Türü

Kamu spotu, toplumun yararı için hazırlanan, farkındalık yaratmayı, bilinçlendirmeyi ve olumlu davranış değişikliği sağlamayı amaçlayan kısa ve etkili tanıtım metinleridir. Genellikle televizyon, radyo, sosyal medya ve billboardlarda kullanılır. Kamu spotları ticari değil, toplumsal fayda odaklıdır.

Hâkim Olan Duyguya Göre Cümleler

Kanıksama Cümleleri

Çok sık tekrarlanan bir olumsuzluğun, durumun veya olayın artık yadırganmaması, ona alışılması ve bu duruma karşı bir duyarsızlaşma oluşmasını ifade eden cümlelere kanıksama denir. Kanıksama sürecinde, başlangıçta tepki çeken bir durum, zamanla "normal" kabul edilmeye başlanır.

Metin Türleri

Karikatür

Karikatür, insan ya da toplumla ilgili her türlü olayı, fikri, alışkanlığı ya da güncel bir konuyu, abartılı ve mizahi (güldürücü) çizimlerle eleştirel bir biçimde anlatan görsel sanat türüdür. Adını İtalyanca "yüklemek, abartmak" anlamına gelen "caricare" kelimesinden almıştır.

Düşünceyi Geliştirme Yolları

Karşılaştırma

Karşılaştırma; birden fazla varlık, olay veya kavram arasındaki benzerlikleri ya da farklılıkları ortaya koyan düşünceyi geliştirme yöntemidir. Bu yöntemle okuyucunun konuyu daha net anlaması ve özelliklerin daha belirgin hâle gelmesi sağlanır. Karşılaştırma yapılırken en çok “ise, oysa, kadar, en, daha, göre” gibi sözcüklere başvurulur.

Anlatım Biçimleri (Paragraf Türleri)

Karşılaştırma / Zıtlık Anlatımı

Karşılaştırma / Zıtlık Anlatımı, iki veya daha fazla kavramı, nesneyi veya durumu benzer ve farklı yönleriyle ele alan paragraf türüdür. Özellikle farklılıkları (zıtlıkları) vurgulayarak konuyu daha net ve akılda kalıcı hâle getirir. Bu sayede okuyucu her iki tarafın güçlü ve zayıf yönlerini kolayca görür.

İfade Ettiği Anlama Göre Cümleler

Karşılaştırma Cümleleri

Birden fazla varlık, kavram veya durumun benzerlik, farklılık, üstünlük gibi yönlerden kıyaslandığı cümlelere karşılaştırma cümleleri denir. Bu tür cümlelerde anlatımı güçlendirmek ve ögeler arasındaki ilişkiyi netleştirmek için karşılaştırma unsurlarından yararlanılır.

İkna Etme Teknikleri

Karşılıkta Bulunma (İkna Etme Tekniği)

Karşılıkta bulunma (karşılıklılık ilkesi), bireylerin kendilerine yapılan bir iyiliğe, yardıma veya sunulan bir değere karşı aynı şekilde karşılık verme eğilimidir. Bu ilke, insan doğasında var olan güçlü bir “psikolojik borçluluk” hissi yaratır. İkna ve satış tekniklerinde en etkili yöntemlerden biridir çünkü insan, aldığı iyiliği geri ödeme ihtiyacı duyar.

İkna Etme Teknikleri

Karşıtlık/Zıtlık (İkna Etme Tekniği)

Karşıtlık (zıtlık ilkesi), birbirine tamamen zıt iki durumun ardışık olarak sunulmasıyla dikkati istenen noktaya çekme yöntemidir. Önce olumsuz bir senaryo gösterilir, hemen ardından olumlu bir seçenek sunulur. Bu karşıtlık, olumlu seçeneği daha çekici ve değerli göstererek ikna sürecini hızlandırır.

Cümlede Anlam

Koşul-Sonuç (Şart-Sonuç) Cümleleri

Bir eylemin veya durumun gerçekleşmesinin, başka bir olayın veya şartın yerine gelmesine bağlı olduğunu belirten cümlelere koşul-sonuç cümleleri denir. Bu cümlelerde temel yargının (sonuç) meydana gelebilmesi için bir "ön şart" (koşul) gereklidir.

Sözcükte Anlam

Kökteş Sözcükler (Ortak Kök)

Aynı yazılıp okunan, hem isim hem de fiil (eylem) olarak kullanılabilen ve en önemlisi, bu iki kullanım arasında anlam bağı bulunan sözcüklere kökteş veya ortak kök denir.

Hâkim Olan Duyguya Göre Cümleler

Küçümseme Cümleleri

Bir kişiye, bir düşünceye veya bir işe değer vermeme, onu küçücük görme, alay etme ve önemsiz sayma anlamı taşıyan cümlelere küçümseme denir. Küçümseme tamamen manevi ve niteliksel bir bakış açısıdır.

İkna Etme Teknikleri

Kıtlık/Azlık (İkna Etme Tekniği)

Kıtlık (azlık) ilkesi, bir nesnenin, ürünün veya fırsatın miktarı azaldıkça veya ulaşılması zorlaştıkça o şeyin algılanan değerinin yükselmesidir. İnsanlar, “Sınırlı sayıda!”, “Son fırsat!”, “Yarın bitiyor!” gibi ifadelerle karşılaştıklarında daha hızlı karar verir ve harekete geçer. Çünkü kaybedecekleri bir şey olduğu hissine kapılırlar.