Tüm Terimler (A-Z)
Sözlükte yer alan 69 adet terim listeleniyor.
Öneri (Teklif) Cümleleri
Bir sorunu gidermek, bir durumu iyileştirmek veya herhangi bir konuda daha iyi bir sonuca ulaşmak amacıyla sunulan görüş, düşünce ve çözüm yollarına öneri cümleleri denir. Öneri cümleleri, yapıcı bir yaklaşımla yol göstermeyi amaçlar.
Örtülü Anlam
Cümlede doğrudan söylenmediği hâlde, cümlenin anlamından veya cümledeki bazı ifadelerden (de/da, bile, yine, artık, en, daha gibi) çıkarılabilen anlamlara örtülü anlam denir. Bu tür cümlelerde asıl yargının yanında, zihinde canlanan ikinci bir mesaj bulunur.
Özdeyişler (Vecizeler)
Bir düşünceyi, bir duyguyu veya bir ilkeyi en kısa, en özlü ve en etkili biçimde anlatan; söyleyeni veya yazanı belli olan bilgece sözlere özdeyiş (vecize) denir.
Özlem (Hasret) Cümleleri
Geçmişte yaşanan günlere, uzak kalınan bir yere veya bir kişiye duyulan kavuşma isteğini, burnunda tütme durumunu ve sevgiyi ifade eden cümlelere özlem (hasret) cümleleri denir. Bu cümlelerde genellikle bir "ah" çekme, eskiyi yâd etme ve eksiklik hissi hâkimdir.
Öznel Cümleler
Doğruluğu veya yanlışlığı kişiden kişiye değişen, söyleyenin kendi duygularını, beğenilerini, yorumlarını veya dünya görüşünü yansıtan cümlelere öznel cümleler denir. Bu tür yargıların bilimsel olarak kanıtlanması mümkün değildir çünkü "beğeni" ölçülebilen bir değer değildir.
Üslup (Biçem) Cümleleri
Üslup cümleleri, bir sanatçının dili kullanma becerisini, sözcük seçimini, cümle yapısını ve anlatım tarzını belirten yargılardır. İçerik cümleleri bir eserde "ne" anlatıldığını ifade ederken üslup cümleleri bu içeriğin "nasıl" anlatıldığına odaklanır.
İkilemeler
Anlatımı güçlendirmek, anlamı pekiştirmek veya kavramı daha belirgin kılmak amacıyla eş görevli iki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu kelime gruplarına denir. İkilemeler tek bir kavramı karşılar ve cümlede bir bütün olarak değerlendirilir.
İçerik Cümleleri
Bir sanat eserinin, metnin veya araştırmanın neyden bahsettiğini, üzerinde durduğu temel meseleyi ve işlediği temayı belirten yargılara içerik cümleleri denir. Bu cümleler, ilgili esere yönelik yöneltilen "Yazar neyi anlatmış?" veya "Eserde ne anlatılıyor?" sorularına doğrudan yanıt verir.
Şaşırma Cümleleri
Beklenmedik bir olay, durum veya haber karşısında duyulan hayreti, şaşkınlığı ve şaşkınlık kaynaklı heyecanı ifade eden cümlelere şaşırma cümleleri denir. Bu cümlelerde genellikle "tahmin etmeme, beklememe" durumu söz konusudur.