Tüm Terimler (A-Z)
Sözlükte yer alan 186 adet terim listeleniyor.
Efsane
Efsane, halkın hayal gücüyle oluşturduğu, inanışlara dayanan, nesilden nesile aktarılan ve genellikle olağanüstü olay veya varlıkları konu edinen sözlü edebiyat türüdür.
Eleştiri Cümleleri
Bir sanat eserinin, bir kişinin veya bir durumun doğru ve yanlışlarını, eksiklerini veya üstün yanlarını belirterek yapılan değerlendirmelere eleştiri denir. Eleştiri sanılanın aksine sadece olumsuz bir durumu dile getirmek değil; o konunun hem iyi hem de kötü yanlarını tarafsız bir gözle ortaya koymaktır.
Endişe (Kaygı) Cümleleri
Olumsuz bir durumun gerçekleşme ihtimalinden dolayı duyulan korku, huzursuzluk ve tedirginliği dile getiren cümlelere endişe veya kaygı cümleleri denir. Bu cümlelerde kişi, henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesinden çekindiği bir olaya odaklanır.
Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler
Yazılışları ve okunuşları birbirinden tamamen farklı olmasına rağmen, zihinde aynı kavramı, varlığı veya durumu karşılayan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler denir. Bu kelimeler, anlatımı zenginleştirmek ve tekrara düşmemek için kullanılır.
Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler
Yazılışı ve okunuşu tamamen aynı olduğu halde, anlamları birbirinden tamamen farklı olan sözcüklere eş sesli (sesteş) sözcükler denir.
Fabl
İnsan dışındaki canlı (hayvanlar, bitkiler) ve cansız varlıklara insan özellikleri verilerek, başlarından geçen olayların insanlara ahlak ve ibret dersi verecek şekilde anlatıldığı kısa edebi yazılardır. Türkçe karşılığı öykünce olarak adlandırılır.
Form Metin Türü
Form, belirli bir amaca yönelik bilgilerin sistematik olarak toplanması, kaydedilmesi veya işlenmesi için önceden tasarlanmış, boşlukları doldurulmaya dayalı yapılandırılmış matbu veya dijital belgelerdir. Resmî işlemlerde, başvurularda, kayıtlarda ve veri toplama süreçlerinde yoğun olarak kullanılır.
Fragman Metin Türü
Fragman bir eseri (film, dizi, kitap, oyun vb.) geniş kitlelere tanıtmak ve merak uyandırmak amacıyla hazırlanan kısa, çarpıcı ve çoklu medya özelliklerine sahip tanıtım metnidir. Dil ve edebiyat sınıflandırmasında tanıtıcı (promosyon) ve kitle iletişim metinleri grubunda yer alır. Genellikle görsel, işitsel ve yazılı unsurları bir arada barındırır.
Fıkra (Köşe Yazısı)
Fıkra (köşe yazısı), bir yazarın günlük olaylar, toplumsal veya siyasal sorunlar hakkında kişisel görüş ve düşüncelerini akıcı, samimi ve yalın bir dille anlattığı kısa yazı türüdür. Gazetelerin belirli köşelerinde yayımlanır ve “güncel” (aktüel) konulara odaklanır.
Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler
Sözcüklerin kapsadığı varlık alanının genişliğine göre yapılan sınıflandırmaya genel ve özel anlam denir. Bir sözcük, bir türün tamamını veya büyük bir bölümünü temsil ediyorsa genel; o türün içindeki tek bir varlığı veya dar bir grubu karşılıyorsa özel anlamlıdır.
Geriye Dönüş Tekniği
Geriye Dönüş Tekniği, hikâye veya romanda şimdiki zaman akışını keserek geçmişteki olaylara, kişilere veya durumlara dönme yöntemidir. Yazar bu teknikle karakterlerin geçmişini, olayların altyapısını ve neden-sonuç ilişkilerini okuyucuya aktarır. Özellikle tarihi romanlarda, uzun soluklu hikâyelerde ve karakter odaklı eserlerde sıkça kullanılır.
Gerçek (Temel) Anlam
Bir sözcük söylendiğinde zihnimizde uyanan ilk ve en yaygın anlama, yani sözcüğün sözlükteki birinci karşılığına gerçek anlam ya da temel anlam denir. Sözcüğün mecaz veya yan anlamlara kaymadan, nesnel dünyadaki karşılığını doğrudan ifade ettiği hâlidir.
Gerçek Unsurlar
Günlük hayatta her an karşılaşabileceğimiz, fizik kurallarına uygun, yaşanması mümkün olan olay, kişi ve durumlardır. Bu unsurlar nesnel bir gerçekliğe dayanır ve okuyucuya “Bu gerçekten olabilir” hissi verir.
Gezi Yazısı
Gezi Yazısı, bir kişinin yurt içi veya yurt dışında gezip gördüğü yerleri, toplumları, kentleri, doğal ve tarihî güzellikleri, âdet, gelenek, görenekleri ve kültürel özellikleri edebî bir üslupla anlattığı yazı türüdür. Eskiden bu tür eserlere seyahatname, yazara da seyyah denirdi. Günümüzde ise gezen kişiye gezgin, yazıya da gezi yazısı denmektedir. Seyahatname olarak da bilinir.
Grafik Simge
Grafik simgeler, kelime kullanmadan, resimli veya sembolik olarak bilgi veren, uyaran, yasaklayan veya yönlendiren kısa ve etkili iletişim araçlarıdır. Uluslararası standartlara göre tasarlanır ve herkes tarafından kolayca anlaşılır.
Gözlem Cümleleri
Duyu organları aracılığıyla varlıkların veya olayların niteliklerini, durumlarını ve değişimlerini saptayarak aktaran yargılara gözlem cümleleri denir. Bu cümleler, dış dünyadaki gerçekliğin olduğu gibi veya betimleyici bir üslupla ifade edilmesine dayanır.
Gözlemci Bakış Açısı
Anlatıcı tıpkı bir kamera gibidir. Sadece dışarıdan gördüklerini ve duyduklarını anlatır. Karakterlerin duygularına veya gizli düşüncelerine karışmaz, tarafsızdır.
Günlük
Günlük (günce), bir kimsenin her gün yaşadığı olayları, bu olaylar karşısında hissettiği duyguları, düşüncelerini ve yorumlarını günü gününe, tarih atarak yazdığı kısa ve samimi yazılara denir. Eskiden “ruzname” de denirdi. Günlükler, yazarın iç dünyasını olduğu gibi yansıttığı için hem edebî hem de tarihî belge değeri taşır.
Günlük Metinler
Günlük metinler, günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız, bilgi veren, kanıtlayan veya hatırlatma amaçlı kullanılan kısa ve işlevsel yazılı belgelerdir. Bilet, fatura, davetiye, makbuz, etiket gibi metinler bu gruba girer. Bu belgeler pratik, net ve standart bir yapıya sahiptir.
Haber Yazısı
Haber yazısı, bir olay veya olgu hakkında edinilen bilginin gazete, dergi, internet, radyo veya televizyon aracılığıyla kamuoyuna sunulmak üzere yazılı hâle getirilmiş metnidir. Haber, toplumun günlük hayatında meydana gelen olayları, gelişmeleri ve olguları hızlı, doğru ve nesnel bir şekilde aktaran önemli bir metin türüdür.