Çoğul Eki (-lar / -ler): Varlıkların birden fazla olduğunu belirtir. (Örn: Kitaplar, evler)
Hâl (Durum) Ekleri:
- Belirtme Hâli (-ı, -i, -u, -ü): Neyi/kimi belirttiğimizi gösterir. (Örn: Evi gördüm.)
- Yönelme Hâli (-a, -e): Yaklaşma, yönelme bildirir. (Örn: Eve gidiyorum.)
- Bulunma Hâli (-da, -de, -ta, -te): Nerede olunduğunu gösterir. (Örn: Evde oturuyorum.)
- Ayrılma Hâli (-dan, -den, -tan, -ten): Nereden çıkıldığını/ayrılındığını gösterir. (Örn: Evden çıktım.)
İyelik (Aitlik) Ekleri: Varlığın kime veya neye ait olduğunu gösterir. (Örn: Kalemim [benim], Kitapın [senin], Evi [unun/onun])
İlgi (Tamlayan) Eki (-ın, -in, -un, -ün / -nın, -nin): İki isim arasında tamlama/ilgi bağı kurar. (Örn: Okulun kapısı)
Soru Eki (mı / mi / mu / mü): Kelimeye soru anlamı katar ve her zaman ayrı yazılır. (Örn: Geldim mi?)
Örnek Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış eklerin türünü (Çoğul, Hâl, İyelik, İlgi, Soru) karşılarına yazınız.
Örnek: Okulun bahçesi çok genişti. → İlgi (Tamlayan) Eki
Masanın üzerindeki kalemim kayboldu. → ........................................................................................
Bahçede oynayan çocuklar çok neşeliydi. → ........................................................................................
Yarın sabah erkenden okula gideceğim. → ........................................................................................
Kapının kolu aniden kırıldı. → ........................................................................................
Akşam bize sen de gelecek misin? → ........................................................................................
Kitabı masanın üzerine bıraktım. → ........................................................................................
Bütün gün evde ders çalıştık. → ........................................................................................
Otobüs duraktan henüz ayrılmadı. → ........................................................................................
Çantanız çok ağır görünüyordu. → ........................................................................................
Ağacın yaprakları dökülmeye başladı. → ........................................................................................
Örnek: Okulun bahçesi çok genişti. → İlgi (Tamlayan) Eki
Masanın üzerindeki kalemim kayboldu. → ........................................................................................
Bahçede oynayan çocuklar çok neşeliydi. → ........................................................................................
Yarın sabah erkenden okula gideceğim. → ........................................................................................
Kapının kolu aniden kırıldı. → ........................................................................................
Akşam bize sen de gelecek misin? → ........................................................................................
Kitabı masanın üzerine bıraktım. → ........................................................................................
Bütün gün evde ders çalıştık. → ........................................................................................
Otobüs duraktan henüz ayrılmadı. → ........................................................................................
Çantanız çok ağır görünüyordu. → ........................................................................................
Ağacın yaprakları dökülmeye başladı. → ........................................................................................
Cevaplar:
İyelik Eki (Kalem kime ait? "Benim kalemim")
Çoğul Eki (Birden fazla çocuk anlamı katmış)
Yönelme Hâl Eki (Okul-a yönelme anlamı katmış)
İlgi (Tamlayan) Eki (Kapı-nın kolu tamlamasını kurmuş)
Soru Eki (Cümleye soru anlamı katmış)
Belirtme Hâl Eki (Kelimede "neyi" belirttiğini göstermiş: Kitab-ı)
Bulunma Hâl Eki (Ev-de bulunma durumu)
Ayrılma Hâl Eki (Durak-tan ayrılma durumu)
İyelik Eki (Çanta kime ait? "Sizin çantanız")
İlgi (Tamlayan) Eki (Ağaç-ın yaprakları tamlamasını kurmuş)
Örnek Sorular
Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki bir sözcükte hem çoğul eki hem de iyelik eki bir arada kullanılmıştır?
A) Kalemler masanın üzerinde duruyor.
B) Oyuncaklarım koliye konuldu.
C) Çocuklar bahçede koşuşuyor.
D) Yoldan geçen arabalar durdu.
A) Kalemler masanın üzerinde duruyor.
B) Oyuncaklarım koliye konuldu.
C) Çocuklar bahçede koşuşuyor.
D) Yoldan geçen arabalar durdu.
Cevap: B
"Arkadaşım bize evden taze kurabiye getirdi." cümlesindeki altı çizili ek kelimeye nasıl bir anlam/işlev kazandırmıştır?
A) Bulunma anlamı
B) Ayrılma / Çıkma anlamı
C) Yönelme anlamı
D) Aitlik (iyelik) anlamı
A) Bulunma anlamı
B) Ayrılma / Çıkma anlamı
C) Yönelme anlamı
D) Aitlik (iyelik) anlamı
Cevap: B
